Milieu

België implementeert nieuwe CE-markeringsrichtlijn voor drukvaten van eenvoudige vorm

Op 20 april 2016 wordt de nieuwe CE-markeringsrichtlijn voor drukvaten van eenvoudige vorm van kracht (richtlijn 2014/29). Begin april heeft België de bepalingen - nagenoeg integraal - omgezet in nationaal recht.
Richtlijn 2014/29 is één van de 8 nieuwe CE-markeringsrichtlijnen die op 8 februari 2014 werden goedgekeurd door de Europese Commissie binnen de hervorming van de Europese productregelgeving. Bedoeling is om de regelgeving te harmoniseren en discrepanties in de verschillende sectorale CE-markeringswetten te elimineren. Uiteenlopende eisen met betrekking tot verantwoordelijkheden, etikettering, traceerbaarheid of de EG-verklaring van overeenstemming, enz. zorgden in het verleden immers vaak voor verwarring en problemen bij de marktdeelnemers. Naast de CE-markeringsrichtlijn voor drukvaten van eenvoudige vorm, werden ook voorschriften vastgelegd voor explosieven voor civiel gebruik, EMC, niet-automatische weegwerktuigen, meetinstrumenten, liften, ATEX en laagspanning.
We belichten kort een aantal sleutelelementen uit richtlijn 2014/29.
Ruim toepassingsgebied
Het toepassingsgebied van richtlijn 2014/29 is vrij breed. De bepalingen zijn gericht op ‘in serie vervaardigde drukvaten van eenvoudige vorm’ die werden gelast en bestemd zijn om te worden onderworpen aan een inwendige overdruk van meer dan 0,5 bar. Ze bevatten lucht of stikstof. Het gaat niet om toestellen die bedoeld zijn voor vlambelasting. De regels gelden evenmin voor drukvaten die speciaal zijn ontworpen voor nucleair gebruik - die bij defecten het verspreiden van radioactiviteit kunnen veroorzaken-, voor drukvaten die speciaal voor installatie op of voor voorstuwing van schepen of luchtvaartuigen bestemd zijn en voor brandblusapparatuur.
Essentiële veiligheidseisen
Drukvaten waarvan het product van de druk en de inhoud van het vat (PS x V) groter is dan 50 bar.l moeten voldoen aan een reeks essentiële veiligheidseisen. Onder meer met betrekking tot het materiaal dat gebruikt wordt voor de vervaardiging van de aan druk onderworpen delen, lastoevoegingsmaterialen, onderdelen die bijdragen tot de sterkte van het drukvat, het ontwerp van het drukvat, enz.
Drukvaten die niet conform zijn, mogen niet op de markt worden gebracht. Het is aan de fabrikanten – en in het verlengde daarvan ook de importeurs en distributeurs – om hierop toe te kijken.
De veiligheidseisen gelden niet voor drukvaten waarvan het product PS x V 50 bar.l of lager is. Deze drukvaten moeten evenwel ‘volgens de regels van goed vakmanschap in één van de lidstaten ontworpen en vervaardigd zijn’.
Verantwoordelijkheden fabrikanten, importeurs en distributeurs
Europa wil binnen de hervorming van de productregelgeving ook de verantwoordelijkheden voor fabrikanten, importeurs en distributeurs verduidelijken. Onder meer in termen van markering van overeenstemming, etikettering en traceerbaarheid van producten. De richtlijn – en zo ook het Belgische omzettingsbesluit – bevatten dan ook een lange lijst met verplichtingen die fabrikanten, importeurs en distributeurs van drukvaten van eenvoudige vorm moeten naleven.
Naast het in acht nemen van de essentiële veiligheidseisen, moeten fabrikanten bijvoorbeeld ook zorgen voor adequate technische informatie over hun product en zijn ze verplicht een conformiteitsbeoordelingsprocedure uit te voeren of te laten uitvoeren, een EU-conformiteitsverklaring op te stellen, te zorgen voor duidelijke etikettering van hun producten (met type-, serie- of partijnummer, identificatiegegevens), net als een handleiding en veiligheidsinformatie.
Conformiteit
Drukvaten waarvan het product PS x V groter is dan 50 bar.l mogen pas worden vervaardigd nadat ze werden onderworpen aan een EU-typeonderzoek. Daarbij wordt via een reeks tests nagegaan of het betrokken product aan de essentiële veiligheidseisen voldoet. De procedure en voorwaarden (module B van bijlage II) variëren naargelang het type drukvat. Bij erg zware drukvaten (product PS x V > 200 bar. l of > 3.000 bar.l) gelden specifieke richtlijnen.
Wordt aan alle eisen voldaan, dan wordt een EU-conformiteitsverklaring opgesteld. Richtlijn 2014/29 geeft aan hoe die verklaring er moet uitzien. Door de EU-conformiteitsverklaring op te stellen, neemt de fabrikant de verantwoordelijkheid voor de conformiteit van het drukvat met de voorschriften uit de richtlijn.
CE-markering
Europa herhaalt in de richtlijn ook de bekende CE-markeringsvoorschriften. Ze vormen bijlage III in het Belgische omzettingsKB. Bedoeling is dat de CE-markering en alle opschriften uit de bijlage zichtbaar, leesbaar en onuitwisbaar op het drukvat of op het gegevensplaatje worden aangebracht. En dat voor dat het drukvat dat aan alle nieuwe veiligheidsvoorschriften voldoet, in de handel worden gebracht.
De CE-markering wordt gevolgd door het identificatienummer van de bij de productiecontrolefase betrokken aangemelde instantie. Er kan ook een specifiek teken worden aangebracht dat een bijzonder risico of gebruik aantoont.
Toezicht
Vanaf 20 april gelden ook nieuwe regels voor de conformiteitsbeoordelingsinstanties. Er werd gesleuteld aan de erkenningsprocedure, de aanmeldingsprocedure en de operationele verplichtingen van de aangemelde instanties. Verder werd ook het toezicht op de aangemelde keuringsinstanties (‘notified bodies’) verfijnd.
Niet-conformiteit
Wanneer de bevoegde ambtenaren van de FOD Economie vaststellen dat de producten niet conform zijn aan de wettelijke vereisten (vb. CE-markering niet of niet correct aangebracht, identificatienummer van de aangemelde keuringsinstantie ontbreekt, EU-conformiteitsverklaring niet opgesteld, technische documentatie ontbreekt) dan vragen ze de betrokken marktdeelnemer om de fout recht te zetten. Doen die dat niet, dan worden ‘alle passende maatregelen’ genomen om het op de markt aanbieden van het drukvat te beperken of te verbieden, of om het drukvat terug te roepen of uit de handel te nemen.
Oude regelgeving opgeheven
Het KB van 11 juni 1990 over het op de markt brengen van drukvaten van eenvoudige vorm wordt opgeheven op 20 april 2016, de datum van inwerkingtreding van het KB van 1 april 2016. Er gelden wel een aantal overgangsbepalingen. Zo blijven bijvoorbeeld de certificaten die op basis van de oude wetgeving zijn uitgereikt, gelden.

Koninklijk besluit van 1 april 2016 betreffende het op de markt aanbieden van drukvaten van eenvoudige vorm, BS 15 april 2016.

Gepubliceerd op 19-04-2016

  187