Milieu

Certificering maakt niet altijd duurzaam

 Een nieuw rapport van de ‘Changing Markets Foundation’ concludeert dat certificering van duurzaamheid via labels voor consumenten nauwelijks werkt. Duurzame labels zouden consumenten moeten helpen bij het nemen van milieuvriendelijke beslissingen, maar dat doen ze niet.
 

De studie onderzocht de effecten van vrijwillige certificeringsregelingen voor vis, schaal- en palmolie. In de overgrote meerderheid van de gevallen vond men geen enkel bewijs van de voordelen van deze certificaten. Integendeel: vaak bleken ze bedrijven die het milieu vernietigen juist te beschermen.


Het onderzoek bekeek een reeks vrijwillige initiatieven zoals productlabels (o.a. het ‘Marine Stewardship Council’-label voor duurzame vis) en sectorale initiatieven voor het verbeteren van de milieuprestaties van een sector als geheel (bv. ‘Higg-index’ in textiel). Het rapport concludeert dat dergelijke regelingen er vooral op zijn gericht om een ​​meerderheid van de spelers uit de sector aan boord te krijgen, of om aan de groeiende vraag naar gecertificeerde producten te voldoen, en daarom hun normen voor duurzaamheid versoepelen.

Nusa Urbancic, campaigns director bij Changing Markets: "Certificeringsprogramma's schieten tekort, niet alleen in het beschermen van het milieu maar ook van consumenten die meer en meer ethische en duurzame keuzes willen maken. Het is tijd voor een serieuze evaluatie over hoe we duurzaamheid bereiken. Het huidige systeem faalt.”

In het rapport zelf luidt de conclusie dat certificering de weg kwijt is, en dat de bijdrage van dergelijke labels aan het creëren van een meer duurzame wereld minimaal is. Meer nog: de onderzoekers doen een oproep om de slechtste certificeringsregelingen in de drie sectoren af te schaffen. Het systeem van certificering moet hervormd worden op basis van principes van transparantie, onafhankelijkheid, holistische benadering en voortdurende verbeteringen. Bovendien mogen vrijwillige certificeringsregelingen de sterke overheids- en internationale regelgeving niet vervangen.

Voorbeelden

Een concreet voorbeeld van dit onderzoek gaat over palmolie. Naar schatting is palmolie vandaag te vinden in de helft van alle supermarktproducten en in een derde van alle biodiesel die in auto's en vrachtwagens in de EU wordt verbrand. De productie van palmolie is een van de belangrijkste oorzaken van ontbossing, uitstoot van broeikasgassen en verlies van habitat voor bedreigde diersoorten. Volgens het rapport is geen enkel van de certificeringsprogramma’s voor palmolie effectief geweest in het vertragen van ontbossing, veenafvoer of het verlies van biodiversiteit.

Maar ook in de industriële visserij hebben dergelijke programma’s gefaald. Het rapport citeert twee certificeringssystemen voor duurzame vis, beheerd door Friends of the Sea en de Marine Stewardship Council, die in 2015 elk meer dan 9 miljoen metrische ton vis certificeerden. Dat veranderde niets aan het feit dat die gecertificeerde visserijen overbevist zijn, zeer hoge bijvangsten hebben en soms op gespannen voet staan met de nationale wetgeving.

En ook in de textielindustrie hebben de initiatieven voor certificering weinig effect gehad. De meeste omvatten geen plan om de hele toeleveringsketen te controleren of te sanctioneren, en er blijft een acuut gebrek aan transparantie. De textielindustrie gebruikt een kwart van de chemicaliën in de wereld en wordt 20% van de industriële watervervuiling aangerekend.

Aanbevelingen

Het rapport stelt ook een reeks aanbevelingen op. Een greep daaruit:

  • de slechtste certificatieschema’s moeten worden afgeschaft, omdat ze tot verwarring en ‘label shopping’ leiden en zo de ambities van certificering in het algemeen tenietdoen
  • certificeringsregelingen moeten ambitieus zijn, en geen verschillende modules ontwikkelen met verschillende vereisten om te voldoen aan de prioriteiten van verschillende bedrijven
  • de meeste regelingen moeten uitgebreider worden en gericht zijn op de gehele levenscyclus van het product
  • regelingen moeten selectiever zijn over hun lidmaatschap, met hoge instapvereisten
  • een hervorming moet gebaseerd zijn op transparantie, onafhankelijkheid, een holistische benadering met hoge traceerbaarheid en een drang naar voortdurende verbetering
Het rapport is hier gratis beschikbaar (pdf).

Gepubliceerd op 26-05-2018

  220