Covid-19: Europese Commissie verruimt haar tijdelijke kaderregeling ter ondersteuning van de ondernemingen

De Europese Commissie heeft op 4 april 2020 een wijziging goedgekeurd van de “tijdelijke kaderregeling” die ze op 19 maart 2020 aannam.
Hierdoor krijgen de lidstaten meer ruimte om ondernemingen te steunen die producten ontwikkelen en produceren die hard nodig zijn om het coronavirus te bestrijden. Daarbij kan het gaan om vaccins, geneesmiddelen, medische apparatuur en ontsmettings- of beschermingsmiddelen.
Met deze verruiming van haar tijdelijke kaderregeling wil de Europese Commissie de lidstaten ook meer mogelijkheden bieden om het tekort aan liquiditeiten te verlichten waarmee ondernemingen te kampen hebben, en om jobs te redden in bedrijfstakken en regio’s die bijzonder hard door de coronacrisis worden getroffen.
Tijdelijke kaderregeling
Op 19 maart 2020 heeft de Commissie haar mededeling “Tijdelijke kaderregeling inzake staatssteun ter ondersteuning van de economie vanwege de huidige Covid-19-uitbraak” vastgesteld.
De tijdelijke kaderregeling van 19 maart 2020 voorziet in vijf soorten steun:
  • rechtstreekse subsidies, selectieve belastingvoordelen en voorschotten: de lidstaten kunnen regelingen opzetten om aan een onderneming maximaal 800.000 euro toe te kennen om in haar dringende liquiditeitsbehoeften te voorzien;
  • overheidsgaranties voor leningen die ondernemingen bij banken aangaan: de lidstaten kunnen overheidsgaranties verlenen om ervoor te zorgen dat banken leningen blijven verstrekken aan de klanten die deze nodig hebben;
  • gesubsidieerde overheidsleningen voor ondernemingen: de lidstaten kunnen ondernemingen leningen met gunstige rentevoeten verstrekken. Deze leningen kunnen de ondernemingen helpen om dringende werkkapitaal- en investeringsbehoeften te dekken;
  • waarborgen voor banken die staatssteun doorleiden naar de reële economie : sommige lidstaten zijn van plan voort te bouwen op de bestaande leencapaciteit van de banken en hen te gebruiken als een kanaal voor steun aan KMO’s. De kaderregeling maakt duidelijk dat deze steun wordt beschouwd als rechtstreekse steun aan de klanten van de banken en niet aan de banken zelf, en geeft richtsnoeren om ervoor te zorgen dat de concurrentie tussen banken zo weinig mogelijk wordt verstoord;
  • kortlopende exportkredietverzekering: de kaderregeling voorziet in extra flexibiliteit voor het bewijs dat bepaalde landen niet-verhandelbare risico's inhouden, waardoor de staat waar nodig kortlopende exportkredietverzekering kan verstrekken.
Verruiming tijdelijke kaderregeling
Op 4 april 2020 verruimde de Europese Commissie haar tijdelijke kaderregeling van 19 maart 2020 met vijf nieuwe steunmaatregelen:
  • steun voor onderzoek en ontwikkeling (O&O) rond het coronavirus: om het hoofd te bieden aan de huidige gezondheidscrisis, kunnen de lidstaten steun verlenen in de vorm van directe subsidies, terugbetaalbare voorschotten of belastingvoordelen voor O&O relevant voor het coronavirus en andere virussen. Er kan een opslag worden toegestaan voor grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten tussen lidstaten;
  • steun voor de bouw en opschaling van testfaciliteiten: de lidstaten kunnen steun verlenen in de vorm van directe subsidies, belastingvoordelen of terugbetaalbare voorschotten, en volledige garanties tegen verliezen, als ondersteuning van investeringen in de bouw of het opschalen van infrastructuur die nodig is om producten te ontwikkelen en te testen die nuttig kunnen zijn in de strijd tegen het coronavirus; dit geldt tot en met de fase van de eerste industriële toepassing. Daarbij gaat het onder meer om de nodige geneesmiddelen (inclusief vaccins) en behandelingen, medische hulpmiddelen en apparatuur (zoals beademingsapparatuur en beschermingskledij, maar ook onderzoeksmateriaal), desinfecteermiddelen, instrumenten voor dataverzameling en -verwerking die nuttig kunnen zijn in de strijd tegen de verspreiding van het virus. Ondernemingen kunnen een opslag krijgen wanneer hun investeringen worden gesteund door meer dan één lidstaat en wanneer de investering is voltooid binnen twee maanden nadat hun steun is toegekend;
  • steun voor de productie van producten om de uitbraak van het coronavirus te bestrijden: de lidstaten kunnen steun verlenen in de vorm van directe subsidies, belastingvoordelen of terugbetaalbare voorschotten, en volledige garanties tegen verliezen als ondersteuning van investeringen in de snelle productie van voor het coronavirus relevante producten. Ook hier kunnen ondernemingen een opslag krijgen wanneer hun investeringen worden gesteund door meer dan één lidstaat en wanneer de investering is voltooid binnen twee maanden nadat hun steun is toegekend;
  • betalingsuitstel voor belastingen en/of opschorting van betaling van sociale premies: om de tekorten aan liquiditeiten te verminderen waarmee ondernemingen door het coronavirus te maken krijgen en om jobs veilig te stellen, kunnen de lidstaten gericht betalingsuitstel van belastingen en sociale premies toestaan in de bedrijfstakken, regio's of voor de soorten ondernemingen die het hardst door de Covid-19-uitbraak worden getroffen;
  • loonsubsidies voor werknemers: om de impact van de coronaviruscrisis voor werknemers te helpen beperken, kunnen de lidstaten bijdragen in de loonkosten van de ondernemingen in de bedrijfstakken of regio's die het meest te lijden hebben onder de uitbraak van het coronavirus en die anders personeel zouden moeten ontslaan.
Tot eind december 2020
Deze gewijzigde tijdelijke kaderregeling zal tot eind december 2020 van kracht zijn.
De Europese Commissie zal vóór die datum nagaan of de kaderregeling moet worden verlengd.

Mededeling van de Commissie van 4 april 2020 “Wijziging van de tijdelijke kaderregeling inzake staatssteun ter ondersteuning van de economie vanwege de huidige COVID-19-uitbraak”, PB.C 112 I, 4 april 2020, 1.

Mededeling van de Commissie van 19 maart 2020 “Tijdelijke kaderregeling inzake staatssteun ter ondersteuning van de economie vanwege de huidige COVID-19-uitbraak”, PB.C. 91 I, 20 maart 2020, 1.


Auteur: Christine Van Geel

Gepubliceerd op 08-04-2020

  41