Covid-19: vanaf 7 april GAS-boetes mogelijk voor corona-overtreders

Wie de coronamaatregelen overtreedt, kan nu ook een GAS-boete krijgen. Bedrag: 250 euro per inbreuk. De regering Wilmès heeft een systeem uitgewerkt dat uniform is voor het hele land. Lokale besturen kunnen voortaan dus GAS-boetes opleggen aan burgers die het samenscholingsverbod overtreden of niet-essentiële verplaatsingen maken, en aan niet-essentiële handelszaken die de sluitingsplicht niet respecteren. De steden en gemeenten moeten die overtredingen dan wel eerst opnemen in hun gemeentereglementen.
De regering wijst erop dat we in een ernstige maar tijdelijke gezondheidssituatie verkeren. Daarom heeft ze ervoor gekozen om geen nieuwe bepalingen in te voeren in de Wet van 24 juni 2013 betreffende de gemeentelijke administratieve sancties, die na afloop van de coronacrisis weer zouden worden ingetrokken. Ze heeft integendeel een soortgelijk mechanisme met een tijdelijk karakter in het leven geroepen. Het al bestaande systeem van administratieve sancties blijft evenwel ook van toepassing.
GAS-boete van 250 euro
Vanaf 7 april 2020 kunnen gemeenteraden in hun reglementen en verordeningen een GAS-boete voorzien voor inbreuken op het samenscholingsverbod en de social distancingregels, het verbod op niet-essentiële verplaatsingen en de sluitingsplicht van niet-essentiële handelszaken. Deze administratieve geldboete bedraagt 250 euro per inbreuk.
Opgelet! In tegenstelling tot wat in de GAS-wet staat, kan deze administratieve boete niet worden opgelegd aan overtreders jonger dan 18 jaar en overtreders die onder het statuut van verlengde minderjarigheid vallen of die onbekwaam verklaard zijn.
Omzendbrief van College van Procureurs-generaal
De federale regering wil dat het College van Procureurs-generaal een omzendbrief opmaakt die uniforme richtlijnen bevat voor de toepassing van de administratieve geldboete. Deze omzendbrief zal worden toegevoegd aan de reglementen en verordeningen van de gemeenteraden.
Procedure voor de sanctionerend ambtenaar
De federale regering voorziet in een ‘gewone’ procedure en een procedure van onmiddellijke betaling.
De originele vaststelling van een inbreuk wordt overgezonden aan de sanctionerend ambtenaar. Tegelijkertijd wordt de procureur des Konings op de hoogte gebracht (het College van Procureurs-generaal moet hiervoor regels bepalen in de omzendbrief).
De sanctionerend ambtenaar heeft na ontvangst van de vaststelling 15 dagen de tijd om de overtreder in te lichten over de vaststelling, de inbreuk en het bedrag van de GAS-boete. De overtreder is op zijn beurt verplicht om de boete te betalen binnen 30 dagen na de kennisgeving ervan, tenzij hij de sanctionerend ambtenaar via gewone zending verweermiddelen toestuurt. De overtreder kan vragen om gehoord te worden binnen de termijn van 30 dagen.
De sanctionerend ambtenaar kan de verweermiddelen ongegrond verklaren. De overtreder heeft na die kennisgeving opnieuw 30 dagen de tijd om de boete te betalen.
Wie niet betaald heeft binnen de eerste 30 dagen, krijgt een herinnering (tenzij er verweermiddelen worden ingestuurd). Vanaf de kennisgeving van die herinnering begint een nieuwe betalingstermijn van 30 dagen te lopen.
De boete kan gedwongen worden ingevorderd van overtreders die ook binnen deze nieuwe termijn niet betalen. Behalve wanneer ze binnen deze termijn beroep instellen tegen de beslissing van de sanctionerend ambtenaar. Het is de politierechtbank die zich over deze beroepsdossiers zal buigen.
Niet alleen de overtreder heeft een beroepsmogelijkheid, ook de gemeente zelf kan dossiers aankaarten bij de politierechtbank.
Procedure van onmiddellijke betaling
Alleen de personeelsleden van het operationele kader van de federale en lokale politie kunnen overgaan tot de onmiddellijke betaling van GAS-boetes voor corona-overtredingen. Bovendien moet de overtreder akkoord gaan met een onmiddellijke betaling. Als dat niet zo is, dan wordt de procedure voor de sanctionerend ambtenaar toegepast. De betaalde sommen gaan naar de gemeentekas.
Onmiddellijke betaling is niet mogelijk wanneer naast de corona-overtreding een andere overtreding wordt vastgesteld die geen aanleiding kan geven tot deze procedure.
Betalen kan alleen via bankkaart, kredietkaart, mobiele terminal of smartphone. Vaststellingen die melding maken van een onmiddellijke betaling, worden binnen de 15 dagen overgezonden aan de sanctionerend ambtenaar en aan de procureur des Konings.
Vervolging nog mogelijk
Zelfs wanneer een GAS-boete werd betaald, kan de procureur des Konings nog steeds een strafrechtelijke vervolging instellen. Maar alleen als de overtreder meer dan 1 coronaovertreding heeft begaan.
In werking: 7 april 2020 (dag van publicatie). Maar let op: Het gaat om een tijdelijke uitzonderingsmaatregel in de strijd tegen het coronavirus. De bepalingen gelden alleen tijdens de crisisperiode (de periode dat de federale regering bijzondere machten heeft).

Koninklijk besluit nr. 1 van 6 april 2020 betreffende de bestrijding van de niet-naleving van de dringende maatregelen om de verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken door de invoering van gemeentelijke administratieve sancties, BS 7 april 2020.


Auteur: Laure Lemmens

Gepubliceerd op 08-04-2020

  42