Milieu

CurieuzeNeuzen winnen Jaarprijs 2017 voor wetenschapscommunicatie

Curieuze Neuzen -raam

Prof. dr. ir. Filip Meysman (VUB, UAntwerpen) en dr. Huib Huyse (HIVA-KU Leuven) zijn door de Koninklijke Vlaamse Academie van België en de Jonge Academie onderscheiden met de Jaarprijs 2017 voor wetenschapscommunicatie. Zij zijn de drijvende krachten achter het citizen science-project “CurieuzeNeuzen”, een onderzoek naar de Antwerpse luchtkwaliteitsonderzoek op initiatief van burgerbeweging Ringland.

In mei 2016 wisten zij meer dan 2.000 Antwerpse burgers, scholen en bedrijven te motiveren om deel te nemen aan dit ‘CurieuzeNeuzen’-onderzoek.

De ‘Onderscheidingen Wetenschapscommunicatie’ zijn jaarlijkse onderscheidingen van de Koninklijke Vlaamse Academie van België (KVAB) en de Jonge Academie. Ze willen daarmee de aandacht vestigen op het maatschappelijk belang van de band tussen wetenschappers en het brede publiek. Deze ‘Jaarprijzen’ worden uitgereikt aan onderzoekers die zich intensief hebben ingezet voor een concreet project rond wetenschapscommunicatie. De jaarprijzen worden uitgereikt aan 15 onderzoekers/onderzoekteams uit uiteenlopende wetenschapstakken. Een van hen kan ook nog publieksfavoriet worden. De laureaten van de jaarprijzen en de publieksprijs worden gehuldigd op donderdag 16 november a.s.

Curieuze Neuzen -RLfestival -hseCurieuzeNeuzen

Filip Meysman en Huib Huyse namen respectievelijk vanuit de VUB en het HIVA de wetenschappelijke begeleiding van het citizen science-project ‘CurieuzeNeuzen’ op zich. Bij de burgerbeweging Ringland vonden ze een team vrijwilligers die gedurende meer dan een jaar het hele project concreet uitwerkten.

De jury argumenteert haar beslissing o.m. met de “zeer grote betrokkenheid van de lokale bevolking: inwoners van Antwerpen zelf laten ontdekken hoe het gesteld is met de luchtkwaliteit in hun straat, en hen op die manier zelf ambassadeur laten worden van maatregelen voor een gezondere lucht.”

In mei vorig jaar hingen 2.000 Antwerpenaars een bord met meetsensoren aan hun raam. Het onderzoek wees uit dat op 45% van de meetpunten de gezondheidsnorm van de Wereldgezondheidsorganisatie voor stikstofdioxide (NO2) overschreden werd. De verkeersdrukte in de straat en de nabijheid van de Antwerpse ring waren de belangrijkste factoren die de variatie in luchtkwaliteit tussen straten verklaarden.

Het onderzoek toonde ook aan dat burgers een belangrijke bijdrage kunnen leveren bij het verzamelen van wetenschappelijke data van hoge kwaliteit. Het was de eerste keer dat in Europa op een dergelijk grote schaal een citizen science-project rond luchtkwaliteit uitgerold werd. Het HIVA stelde vast dat de deelnemers uit alle lagen van de bevolking kwamen. De campagne had bovendien een positief effect, doordat ze de bewustwording van het belang van goede luchtkwaliteit vergrootte.

CurieuzeNeuzen kreeg financiële steun van de stad Antwerpen, de VUB, de UA, het HIVA en de Wetenschapswinkel.

Grote rol voor communicatie en participatie

De twee laureaten betrekken het hele CurieuzeNeuzen-team in de bekroning van de Koninklijke Vlaamse Academie. Huyse en Meysman: “Dit is een prachtige erkenning voor de groep vrijwilligers die dit boeiende project vorm hebben gegeven. Van bij de start was er veel aandacht voor participatie en communicatie: bij het samenstellen van het team, via allerlei events, op sociale media, via de kleurrijke borden in het straatbeeld en informatiesessies en in de media. Deze prijs beloont de inzet en creativiteit van het hele CurieuzeNeuzen-team.’

Het onderzoeksproject heeft ook het inzicht verspreid dat in Antwerpen dringend maatregelen genomen moeten worden om de luchtkwaliteit te verbeteren. In die zin heeft het wellicht ook bijgedragen aan de totstandkoming van het ‘Toekomstverbond’ dat werd afgesloten tussen de overheid en de burgerbewegingen op 15 maart l.l. Antwerps schepen voor Leefmilieu Nabilla Ait Daoud: “Ik hecht veel belang aan wetenschappelijk onderbouwde grootschalige citizen science-projecten zoals CurieuzeNeuzen. Dergelijke projecten, die breed burgers mobiliseren om mee data te verzamelen en die data vervolgens strikt wetenschappelijk verwerken, stimuleren gemeenschapsvorming en betrekken onze inwoners bij het bouwen van een leefbare stad. De stad van morgen bouw je van onderuit. De stad maakte daarom graag financiële middelen uit het Projectenfonds Duurzame Stad vrij om dit project te ondersteunen.”

CurieuzeNeuzen 

(PM Ringland)

Gepubliceerd op 21-09-2017

  151