Een exit-toolbox voor ondernemingen

 
Omdat de nationale rapporteringscijfers over de COVID-19-besmettingen en -overlijdens gunstig evolueren, is de kans reëel dat na 3 mei – het einde van de huidige lockdownperiode – diverse bedrijfssectoren gradueel zullen mogen herstarten. Deze herstart zal echter wel moeten gebeuren mits het respecteren van de nodige voorzorgsmaatregelen.
 
 

Tegen begin mei  en vóór de Nationale Veiligheidsraad opnieuw bijeenkomt moeten alle sectoren (lees: de sociale partners per sector) protocollen uitwerken die beschrijven hoe werknemers in ondernemingen veilig aan de slag kunnen. Met deze aanpak willen de beleidsmakers de ongerustheid bij werknemers wegnemen en potentiële sociale conflicten ontmijnen. Op deze manier wil federaal minister van Werk Nathalie Muylle een breed draagvlak creëren bij werkgevers en werknemers.

Elke individuele onderneming wordt verplicht een gids samen te stellen met hygiënemaatregelen voor kantoor en verplaatsingen. Voor de samenstelling van deze gids kunnen werkgevers zich baseren op een generieke toolbox die de Economic Risk Management Group (ERMG) voorbereid heeft in opdracht van de GEES (Groep van Experts belast met de Exit-Strategie).

Deze toolbox is een catalogus van praktische maatregelen die bedrijven kunnen nemen om het werk veilig te organiseren. Dit instrument wordt verder verfijnd door de Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het Werk, een sociaal overlegorgaan dat over veilige werkomstandigheden waakt. Na validatie van de algemene richtlijnen zullen de sectororganisaties een sectorgids uitwerken. Een gevalideerde sectorgids wordt vervolgens verspreid onder de bedrijven, die elk op hun beurt een coronagids opmaken voor het eigen bedrijf.

Welke maatregelen bevat de Corona-toolbox?

- Als basis voor een veilige werkplek wordt binnen elke onderneming de oprichting van een CoronaSafe-team aanbevolen. Voor kleine ondernemingen (CoronaSafe-verantwoordelijke. Bedoeling is om (in middelgrote en grote ondernemingen) een ervaren medewerker als verantwoordelijke aan te duiden om de afstemming tussen directie, preventieverantwoordelijke, bedrijfsarts en alle betrokken afdelingen vlot te laten verlopen, op basis van een duidelijke planning.

- Hierbij speelt interne communicatie een cruciale rol. Bij de herstart van de bedrijfsactiviteit zullen sommige medewerkers zich wellicht afvragen of het voldoende veilig is om opnieuw aan de slag te gaan. Besteed daarom voldoende tijd om hierover helder te communiceren, met goede argumenten waarom een herstart op de werkplek belangrijk is, zowel op individueel als collectief vlak. Een goed gestructureerd communicatieplan is hierbij een belangrijk houvast. Plan regelmatig briefingmomenten voor het personeel in, en herhaal bepaalde instructies indien nodig. Ook de installatie van infopanelen voor klanten en leveranciers past in een goede communicatiestrategie.

- Middelgrote (tussen 10 en 50 werknemers) en grote bedrijven (> 50 werknemers) wordt aangeraden om een plan van aanpak te maken dat vanuit een risicobeheersplan vertrekt. Welke mogelijke situaties kunnen opduiken? Welke preventieve maatregelen kunt u uitwerken? Hoe kunt u waken over de toepassing ervan? Kan er snel geschakeld worden om fouten aan te pakken?

- Bij deze aanpak hoort ook het herdenken van de bedrijfsactiviteiten, met aandacht voor de volgende aspecten: is werken in kleinere teams of shifts mogelijk? Kunnen werktijden (nog meer dan vroeger) gespreid worden? Hoe structureel kan telewerk uitgerold worden binnen de afdelingen? Hoe kunnen de voordelen van nieuwe communicatietechnologieën maximaal benut worden? Zijn reis- en verplaatsingsbeperkingen mogelijk?

- Zeer belangrijk is en blijft het respecteren van de basispreventiemaatregelen die bij de start van de lockdownmaatregelen van kracht werden: wordt de social distancing tussen werknemers (en met klanten, leveranciers…) voldoende toegepast? Wat met reiniging en desinfectie van handen? Worden beschikbare beschermingsmiddelen voldoende en correct gedragen? En – indien van toepassing – wordt telewerk maximaal toegepast?

- Voorzie een persoonlijk opstartpakket voor elke medewerker. Dit zal hem of haar optimaal motiveren om de arbeidshygiëne op de werkplek nauwgezet te respecteren. Dit pakket kan samengesteld zijn uit een blad met richtlijnen, ontsmettende handgel, een paar wegwerphandschoenen en een mondmasker. De installatie van een intern meldpunt bij de preventiedienst helpt medewerkers om extra beschermingsmiddelen aan te vragen indien nodig.

- De installatie van een circulatieplan wordt een belangrijk instrument om de social distancing op de werkvloer in de praktijk om te zetten. Doelstelling van dit plan is om bewegingen van personen zo weinig mogelijk te laten kruisen, en dit zowel binnen als buiten het gebouw. Uiteraard moeten hiervoor de nodige instructies voorzien worden: voor het betreden van werkruimtes vanaf de parking, om naar productielijnen en werkposten te gaan, om naar specifieke werkposten te gaan en om bijvoorbeeld naar de koffiecorner of rookruimte te gaan. Markeringen op de vloer kunnen medewerkers en bezoekers in de gewenste richting gidsen.

- Op de werkvloer zullen aparte compartimenten, met afscheidingen in plexiglas, het nieuwe normaal (moeten) worden. Voor binnen- en buitengaande stromen zullen aangepaste regels gelden, met bijvoorbeeld de installatie van ‘pop up’-kleedkamers met een maximum aantal toegelaten personen op hetzelfde moment. Receptiedesks en inkomsthallen moeten herdacht worden, met beschermingsmateriaal voor klanten en leveranciers.

- Ook de reorganisatie van (lunch)pauzes vereist de nodige aandacht, met onder andere een spreiding van pauzetijden en een beperkt aantal gelijktijdige aanwezigen per pauzemoment. Het gebruik van automaten is toegelaten op voorwaarde dat bedieningstoetsen systematisch ontsmet worden. In zitruimtes en bedrijfsrestaurant moet de minimale afstand van 1,5 meter als basisregel gelden.

- Extra reinigingsmomenten door een poetsfirma zorgen voor bijkomende bescherming tegen een mogelijk virusbesmetting. De reiniging van kantoren, kantoormateriaal, tafels, automaten, licht- en liftknoppen, sanitair, deurklinken, kleedkamers,… verdient extra aandacht.

- Bij de organisatie van het vervoer naar en van het werk zal social distancing meer dan ooit een belangrijke rol spelen. In autobussen moet het aantal zitplaatsen beperkt worden, met tegelijk een aparte in- en uitgang op de bus. Ook in bestelwagens zullen minder zitplaatsen beschikbaar zijn. Als dit praktisch niet haalbaar is, dan moet u als werkgever individueel vervoer voorzien voor uw personeel.

- Grote bedrijven (> 50 werknemers) moeten specifieke instructies voorzien voor leveranciers en contractors. Deze richtlijnen gelden op het vlak van social distancing, circulatieplan, reiniging en ontsmetting (waarbij u tegelijk een starterskit met ontsmettingsmiddelen kunt voorzien), gebruik van de lunchruimte, gebruik van sanitair, enzovoort. Bij werken op verplaatsing (en zonder contact met klanten) kunnen middelgrote bedrijven hun werknemers instructies meegeven op het vlak van werkorganisatie, circulatieplan, organisatie van pauzes en lunch (bijvoorbeeld lunchen in de buitenlucht in plaats van in de werfkeet), reiniging en ontsmetting en vervoer naar en van het werk. Is er wel contact met klanten voorzien, met bijvoorbeeld werken bij particulieren of in winkels? Dan kan een medewerker de klant vragen of hij in contact is gekomen met personen die coronasymptomen hadden. Tegelijk kan de klant gevraagd worden om de werkplek goed bereikbaar te maken en schoon te houden. Bij de minste twijfel wordt aangeraden om niet aan de slag te gaan bij de klant.

 
 
(foto: Unsplash -  Danielle Cerullo)

Auteur: Geert Van Cauwenberge

Gepubliceerd op 23-04-2020

  241