Een klimaatintendant, of een 'minister van de toekomst'?

Meer dan honderd milieuorganisaties hebben elf concrete voorstellen uitgewerkt voor een beter klimaat en een gezonder milieu, die volgens hen haalbaar en betaalbaar zijn zonder extra belastingen.

De organisaties schuiven daarmee een reeks suggesties naar voor in de aanloop naar de komende verkiezingen in mei, met de bedoeling dat ze daarna in de nieuwe federale en Vlaamse regeerakkoorden zouden kunnen terechtkomen.

"Deze maatregelen zijn haalbaar en betaalbaar,” aldus Mathias Bienstman van BBL. Veel is volgens hem mogelijk via de hervorming van subsidies en fiscale maatregelen. "Onze overheden geven bijna 5 miljard euro aan subsidies en fiscale voordelen voor klimaatvervuilende activiteiten. Gebruik dat geld als hefboom voor de vergroening."

Zo is één van de voorstellen de woonbonus (belastingvermindering voor wie een woonlening afsluit) hervormen tot een klimaatbonus. Die zou dan worden toegekend voor woningen met een A-label voor energiezuinigheid. En zo heeft de overheid wel meer grote hefbomen voor gedragsverandering in handen via de fiscaliteit, redeneren de organisaties.

Zo zou een verlaging van de registratierechten een drempel kunnen wegnemen die mensen ervan weerhoudt om een woonplaats dichter bij hun werk te kiezen. Als mensen gemakkelijker gaan verhuizen om dichter bij hun werk te wonen, zullen veel verplaatsingen met de auto vermeden worden.

Voor een verbetering van de luchtkwaliteit en een vermindering van lawaaioverlast wordt voorgesteld om in grote steden tegen 2030 enkel nog fietsen en elektrische voertuigen toe te laten. "In Nederland willen ze dat al tegen 2025,” argumenteerde Bienstman op de VRT radio. 

Hefbomen voor bedrijven
Uiteraard is een belangrijk deel van de voorstellen bestemd voor de bedrijven. Om zwerfvuil te beperken grijpen de organisaties naar de klassieke hefboom van statiegeld op plastic flessen en blikjes. De vele salariswagens in het Belgische verloningssysteem vormen een geschikte hefboom om emissievrije voertuigen te promoten via de fiscaliteit. Overheidsopdrachten kunnen worden ingezet om koolstofneutraal staal en cement te bevoordelen in de bouwmarkten. Landbouwsubsidies kunnen worden hervormd om plantaardige voeding te stimuleren in plaats van de vleesproductie. En een groene taxshift kan elektriciteit en circulaire diensten goedkoper maken ten opzichte van fossiele brandstoffen en materialen verspillende producten en diensten.
Ministerie voor de toekomst
De voorstellen worden gelanceerd met een publiciteitscampagne waarbij BBL een symbolisch "Ministerie voor de Toekomst" opricht met specifieke ministerposten en bevoegdheden. Die ‘toekomstminsiters’ zullen de maatregelen verspreiden op sociale media en oproepen om ook zelf ‘Minister voor de toekomst’ te worden en nieuwe oplossingen voor te stellen. "We gaan de beste ideeën bundelen en willen op die manier een brug zijn tussen wat er leeft in de samenleving en wat er mogelijk is in een regeerakkoord.” 

 

Het lijstje van de 11 voorstellen: 

  • Zet overheidsopdrachten in voor koolstofneutraal staal en cement (“Koop schoon en Europees”)
  • Hervorm landbouwsubsidies en stimuleer plantaardige voeding
  • Voer statiegeld in op plastic flessen en blikjes
  • Voer een groene taxshift door om elektriciteit en circulaire diensten goedkoper te maken
  • Bouw het aantal salariswagens af en maak alle bedrijfswagens emissievrij voor 2025
  • Investeer meer in infrastructuur voor fiets, water en spoor
  • Realiseer emissievrije grootsteden tegen 2030
  • Garandeer een goed rendement voor zonnepanelen
  • Vorm de woonbonus om tot een klimaatbonus voor energierenovatie en bereikbaarheid
  • Vervang stookolieverwarming waar mogelijk door warmtenetten
  • Realiseer de betonstop en voorzie meer ruimte voor bos en natuur
BBL

Gepubliceerd op 14-03-2019

  81