Milieu

Europees Hof: Vlaamse plannen voor natuurcompensatie in Antwerpse haven zijn onwettig

 Het Europees Hof van Justitie oordeelt de natuurcompensatieplannen op de linker Scheldeoever strijdig met de Europese Habitat- en Vogelrichtlijn. Die plannen maken deel uit van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan dat het Saeftinghedok mogelijk moet maken. Het ligt nu in de lijn der verwachtingen dat de Raad van State dit GRUP helemaal zal vernietigen.
 

Het Saeftinghedok is een plan van het Havenbedrijf Antwerpen en de Vlaamse regering. Dit extra getijdendok ter hoogte van Doel moet inspelen op de vraag naar aanvullende containercapaciteit in de Antwerpse haven, die de laatste jaren steeds meer naar de linkeroever uitwijkt. De regering stelde het GRUP “Afbakening Zeehavengebied Antwerpen, deel havenontwikkeling Linkerscheldeoever” vast, waarin het Saeftinghedok mogelijk is onder de voorwaarde dat er maatregelen voor natuurcompensatie worden genomen ten behoeve van de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn.

Onwettig

De actiegroep Doel 2020 trok naar de Raad van State om het GRUP te laten vernietigen. Die stelde een vraag aan het Europees Hof van Justitie alvorens te gronde te oordelen. Het antwoord van het Europees Hof volgde op 21 juli, en is ondubbelzinnig: de Vlaamse plannen voor natuurcompensatie zijn strijdig met de Europese wetgeving, want er zijn geen alternatieven bekeken. Het Hof stelt dat het behoud van bestaande natuur absoluut primeert op compensatie, en aanvaardt niet dat Vlaanderen enkel belooft nieuwe natuur aan te leggen ter compensatie van wat zou worden vernield. Op de plek van het nieuwe dok moeten 1.000 hectaren slikken en schorren, grasland en veengronden verdwijnen. Volgens de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn moet de vernielde natuur volledig gecompenseerd worden. Bovendien moet de aanvrager bewijzen dat het project economisch absoluut noodzakelijk is en dat er geen enkel minder schadelijk alternatief is. Dat veronderstelt dat er alternatieven worden onderzocht, wat in dit geval niet gebeurd is.

Planmatige natuurcreatie voldoet niet aan de richtlijn

De Vlaamse overheid baseerde zich op een alternatieve interpretatie van de Europese regelgeving. "We stelden voor om er tegen 2030 voor te zorgen dat de natuur in het hele gebied in gezonde staat zou zijn, wat nu niet het geval is,” legt Jan Hemelaer uit, projectmanager voor de uitbreidingen van de Antwerpse haven bij de Vlaamse administratie. "Omdat Vlaanderen die Europese richtlijn voor natuurgebieden nu nergens haalt, kunnen er hoe dan ook geen nieuwe projecten komen. Maar door planmatig proactieve natuurcreatie voor te stellen, hoopten wij op een goedkeuring." Dat principe aanvaardt het Europees Hof niet.

Juristen hebben weinig twijfels dat de Raad van State het arrest zal volgen. De raad had de plannen al eens geschorst op advies van de auditeur.

Het arrest na de vraag van de Raad van State is overigens maar één van meerdere procedures die tegen de aanleg van het Saeftinghedok lopen. Maar het is wel één van de meest vernielende voor de bestaande plannen.

Complex project

Inmiddels heeft de Vlaamse regering de plannen voor het Saeftinghedok ondergebracht in het systeem van het decreet complexe projecten. Dat ziet het havenbedrijf als een herbevestiging van de Vlaamse regering om aan de behoefte aan extra capaciteit tegemoet te komen. 

Gepubliceerd op 25-07-2016

  277