Hoe moet COVID-19 afval correct verwerkt worden?

 De COVID-19-epidemie plaatst de medische sector ook voor een afvalprobleem. OVAM is hierover in overleg gegaan met de Belgische federatie van de afval- en recyclagesector Go4Circle, afvalverwerker Indaver, de ziekenhuissector en het samenwerkingsverband van de Vlaamse afvalintercommunales Interafval. Samen zoeken ze naar oplossingen om te anticiperen op de verwachte toevloed aan medisch risicohoudend afval.
 

Door de verwachte toevloed in de ziekenhuizen aan patiënten die een behandeling voor COVID-19 zullen nodig hebben, zal het aanbod aan risicohoudend medisch afval (RMA) hoogstwaarschijnlijk uitzonderlijk groot worden; een verviervoudiging wordt niet uitgesloten. RMA moet behandeld worden met speciale recipiënten en verwerkingsinstallaties, en daar dreigen nu capaciteitstekorten.

Wat zijn de reële gezondheidsrisico’s afval van COVID-19 behandelingen?  Wat is de kans op besmetting van medewerkers in de ziekenhuizen, de vervoerders en het personeel in de verwerkingsinstallaties? Dat zijn vragen voor medici, en die hebben geoordeeld dat deze risico’s quasi geheel kunnen worden verminderd door bepaalde voorzorgen te nemen en door voorzichtige praktijken te hanteren. De Vlaamse regelgeving biedt de mogelijkheid om afvalstoffen zonder risico op besmetting (NRMA) te vervoeren en te verwerken onder minder strikte voorwaarden. De ziekenhuissector werkte daarom een geschikte aanpak uit.

Deze aanpak en de inschatting van het gevaar op besmetting via het medische afval werden afgestemd met viroloog dr. Marc Van Ranst en met Herman Devriese (diensthoofd preventie en milieu UZ Leuven). Op basis van het voorstel en het advies geldt daarom volgend standpunt.

Procedure voor COVID-19 afval

- In de geneeskundige instellingen mogen de volgende afvalstoffen van de behandeling van COVID-19 patiënten na een periode van 72 uren en in afzondering in de recipiënten voor afvoer ingezameld, afgevoerd en verwerkt worden als niet-risicohoudende afvalstoffen (NRMA):

  • niet besmeurde PBM’s zoals handschoenen, maskers, schorten, mutsen
  • voedselresten
  • wegwerpgordijnen
  • papier en karton, incl. kranten en tijdschriften van de patiënt
  • verpakkingsmaterialen
  • incontinentiemateriaal
  • lege urinezakken, inhoud ledigen en afvoeren via de riolering
  • verzorgingsmateriaal zoals verbanden, tissues, onderleggers, … ook vervuild met kleine hoeveelheden geabsorbeerde lichaamsvochten, bloed of derivaten vervuild
  • wegwerplinnen, ook vervuild met kleine hoeveelheden geabsorbeerde lichaamsvochten, bloed of derivaten

- Voor de tijdelijke opslag na de laatste vulling van de recipiënten is geen afwijking nodig van de bepalingen in het Vlarema over het interne beheer, het transport of de verwerking van deze afvalstoffen. Door deze klassering als NRMA kunnen deze afvalstoffen afgevoerd worden in zakken naar gewone roosterovens.

- Daarnaast dreigt een tekort aan specifieke vaten die gebruikt worden voor de opslag van risicohoudend medisch afval (RMA). Art 5.2.3.9 van het Vlarema beschrijft dat deze vaten nadat deze volledig gevuld zijn, definitief worden gesloten. Wegens het dreigend tekort aan deze specifieke vaten, werd een afwijking opgenomen in het Besluit van de Vlaamse Regering (27 maart) bij het nooddecreet. Deze afwijking voorziet dat alternatieve vaten kunnen worden gebruikt, mits voldaan aan volgende voorwaarden:

  • UN gekeurd zijn volgens de ADR-richtlijnen
  • voorzien zijn van een Y-keur voor vaste stoffen zoals voorgeschreven voor UN3291
  • voldoen aan alle andere voorwaarden omschreven in onderafdeling 5.2.3 van Vlarema

De recipiënten moeten met een spanring of gelijkwaardige afsluiting worden afgesloten, en maatregelen moeten worden getroffen zodat deze recipiënten niet op eenvoudige wijze kunnen worden geopend.

Een ander mogelijk alternatief zijn de kartonnen dozen met een binnenzak. Deze zijn in onbruik geraakt bij de ziekenhuizen, maar zijn een wettelijke alternatief voor de kunststof RMA-vaten voor vast risicohoudend medisch afval. Het meeste RMA in de afdelingen voor de behandeling van corona-patiënten is vast. De OVAM onderzoekt samen met de ziekenhuissector en Go4Circle de beschikbaarheid van deze kartonnen RMA-dozen, en de mogelijkheden voor uitbreiding van hun productie op korte termijn.

Gepubliceerd op 01-04-2020

  56