Milieuchecklist: waterverbruik verminderen, hoe pak je dat aan?

Op 22 maart is het Wereldwaterdag, een dag waarop de Verenigde Naties jaarlijks de aandacht wil vestigen op het belang van water als gemeenschappelijk goed en de impact ervan op de ontwikkeling. Ook u kunt als bedrijf een belangrijke voortrekker zijn inzake duurzaam watergebruik. Vaak kan veel water bespaard worden door eenvoudige bronbeperkende maatregelen, zonder hoge investeringkosten. De  senTRAL-checklist “Waterverbruik verminderen” helpt u bij het systematisch overlopen van maatregelen die u mogelijk kunt toepassen in uw bedrijf of organisatie. 

CHECKLIST

Opvang en gebruik regenwater

  • Wordt er regenwater opgevangen van daken, parkings e.d.? Voorzie je voldoende ruime opvang (bekkens, citernes) voor regenwater?
  • Is er onderzoek gebeurd naar de haalbaarheid van regenwatergebruik voor sanitaire toepassingen en schoonmaak? Is het haalbaar om de waterleidingen op te delen in regenwater en leidingwater in functie van het gebruik?
  • Wordt het opgevangen regenwater gebruikt voor sanitaire toepassingen en schoonmaak?
    Als uit onderzoek blijkt dat regenwatergebruik voor sanitair niet haalbaar is, kan regenwater nog wel worden ingezet voor buitentoepassingen, bv. carwash, plantsoenen.
  • Is regenwater inzetbaar in de productieprocessen?

Gebruik van andere alternatieve waterbronnen

  • Worden alternatieven voor het gebruik van grondwater of leidingwater onderzocht?
  • Kan gebruik gemaakt worden van ‘grijs water’ van buurbedrijven? Grijs water is licht verontreinigd water dat echter nog steeds geschikt is voor het beoogde doel.
  • Kan water uit de eigen waterzuivering opnieuw ingezet worden?

Waterbesparende maatregelen

Lekbeheersing

  • Wordt het waterverbruik automatisch gemonitored en opgevolgd zodat accidenteel piekverbruik (bijvoorbeeld door lekken) snel kan opgespoord en aangepakt worden?
  • Worden er regelmatig controles uitgevoerd op lekkende kranen en lekkende toiletten?
  • Worden eventuele lekverliezen onmiddellijk hersteld?

Waterkranen

  • Zijn de kranen voorzien van doorstroombegrenzers (schuimstraalmondstukken of volumestroombegrenzers)?
  • Wordt er bij de aankoop van nieuwe kranen gekozen voor waterzuinige kranen (kranen met een laag standaarddebiet of met ingebouwde doorstroombegrenzer)?
  • Zijn er zelfsluitende kranen geïnstalleerd die de waterstroom automatisch afsluiten na een bepaalde, vooraf ingestelde tijd? Of zijn de kranen voorzien van een sensor met bepaald detectiegebied zodat het water enkel doorstroomt als de handen onder de kraan gehouden worden?
  • Als er bedrijfsdouches aanwezig zijn, zijn deze dan voorzien van waterbesparende douchekoppen?

Toiletten

  • Wordt er bij de installatie van nieuwe toiletten (eventueel bij nieuwbouw, uitbreiding, renovatie of vervanging) gekozen voor de meest waterzuinige? Worden waterloze composttoiletten overwogen?
  • Zijn (oude) bestaande toiletten, zonder spaarfunctie, aangepast aan waterbesparingen? Voor het toilet zijn er heel wat ingrepen mogelijk. Een mengeling van gedrag en techniek, van goedkoop tot duur, van efficiënt tot minder efficiënt. Bij een ouder toilet is het besparingspotentieel meestal groot. Deze reservoirs staan dikwijls op 9 tot 12 liter afgesteld.
    • Is het spoelvolume ingesteld op lagere volumes?
      Er zijn stortbakken waarvan je het spoelvolume kan verminderen door de vlotter te verstellen. Meestal kan je het ingesteld aantal liter op een schaal aan de binnenzijde van de stortbak aflezen.
    • Is de capaciteit van de stortbak beperkt?
      Eén of meerdere met water gevulde flessen in de stortbak zorgen ervoor dat minder water doorgespoeld wordt. Zorg er wel voor dat het ingebrachte voorwerp het vlotter- en spoelmechanisme niet kan hinderen. Een fles van één liter bespaart bij elke spoelbeurt één liter.
    • Is een spaargewicht aangebracht?
      Dit gewicht brengt meer op dan een fles en wordt aan de trekstang of het afloopkanaal bevestigd. Het verzwaart de waterstop in het reservoir. Dat zorgt ervoor dat de waterstop direct afsluit als je de duw- of trekknop loslaat. Bij een kleine boodschap bespaar je zo'n 6 liter per beurt. Om een grote boodschap door te spoelen laat je de duw- of trekknop pas los als het toilet schoon is. Let wel: het spaargewicht werkt bij de meeste, maar niet bij alle toiletsystemen.
    • Wordt een stortbakregelaar voorzien?
      Via een klepje dat je zelf instelt, bepaal je zelf of je de trek- of duwknop naar de tussenstand (kleine boodschap) of maximale stand (grote boodschap) brengt.
    • Werd een ombouwset voor de gewone spaartoets aangebracht?
      Je kan het gewone klokmechanisme vervangen door een model waarbij je de spoeling kunt onderbreken, bv. door de knop of hendel een tweede maal te bedienen.

Waterbesparende maatregelen in de productie

  • Werd onderzocht hoe het waterverbruik in de productie kan beperkt worden. Wordt het water maximaal in het product opgenomen (waar dit de bedoeling is?)
  • Worden waterbesparende reinigingstechnieken (droog vegen) toegepast waar mogelijk?
  • Wordt het ondersteunende proceswater (dat niet bedoeld is om in het product op te nemen), eventueel na zuivering, terug ingezet in dezelfde of een andere bedrijfstoepassing (gesloten watercycli)?
  • Is de kwaliteit (zuiverheid, temperatuur) van het gebruikte water aangepast aan het proces zodat zuiver hoogwaardig water kan bespaard worden?

De checklist – auteur: Mike van Acoleyen – is op senTRAL ook beschikbaar in Excelversie.

Hoe pakt u een wateraudit aan? Zie daarvoor: Preventie van waterverontreiniging en waterhergebruik

Andere senTRAL-milieuchecklists:

• Afvalpreventie
• Afvalsortering
• Circulaire economie
• Duurzaam aankopen
• Duurzaam bouwen
• Duurzame communicatie
• Mobiliteit
• Samenwerking op bedrijventerreinen (industriële symbiose)
• Sensibilisering van de medewerkers
• Verlichting
• Grensoverschrijdend afvaltransport
• Verpakkingsstrategie
 

Gepubliceerd op 19-03-2020

  243