Nederlands onderzoek luchtkwaliteit

De uitstoot van alle luchtverontreinigende stoffen is gedaald in de periode 2005-2018 en zal verder dalen tot 2030. Naar verwachting worden nagenoeg alle EU emissiedoelen voor 2020 en 2030 gehaald. Maar het tempo van deze verbetering neemt aanzienlijk af in de ramingsperiode 2018-2030. Dat zijn enkele conclusies uit nieuw Nederlands onderzoek.
 

Na een recent rapport van het Europees Milieuagentschap en een eerste Vlaams onderzoek naar de impact van lage-emissiezones, concludeert nu ook het Nederlandse “Rapport Emissieramingen luchtverontreinigende stoffen” dat de luchtkwaliteit in Europa blijft verbeteren. Dit rapport van PBL (Planbureau voor de Leefomgeving), RIVM en TNO is een nevenpublicatie bij de ‘Klimaat- en Energieverkenning 2020’, en geeft een overzicht van het verwachte bereik van de EU-emissiereductiedoelstellingen. Het maakt ramingen van de emissies van ammoniak, stikstofoxiden, fijn stof (PM2,5 en PM10), zwaveldioxide en niet-methaan vluchtige stoffen.

Binnen bereik

In de EU zijn voor de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen reductiedoelen afgesproken die gelden vanaf 2020 tot en met 2029, en vanaf 2030 en verder. De eerste groep doelstellingen (2020-2029) worden voor alle stoffen waarschijnlijk gehaald, ramen TNO en PBL. Dat geldt waarschijnlijk ook voor de tweede groep (vanaf 2030), al maakt dit rapport voorbehoud voor ammoniak, waarvan de uitstoot ten opzichte van 2005 met 21% moet dalen, wat overeenkomt met een emissieplafond van 121 kiloton. De voor 2030 geraamde emissie van 120 kiloton ligt dus net binnen de marge maar blijft onzeker; bij tegenvallende ontwikkelingen zou de uitstoot in 2030 boven het emissieplafond kunnen uitkomen. Maar deze cijfers hebben betrekking op de Nederlandse situatie met een specifiek stikstofprobleem dat voornamelijk in de landbouwsector bestaat. Tussen 2005 en 2018 is de Nederlandse uitstoot van stikstofoxiden (vooral veroorzaakt door mobiliteit) procentueel bijna driemaal zo snel gedaald als die van ammoniak (vooral veroorzaakt door de rundveehouderij).

COVID-19 effecten op emissies

De COVID 19-pandemie heeft van 2020 ook een bijzonder jaar voor de luchtkwaliteit gemaakt. De waarden van de emissies uit economische activiteit hebben onvermijdelijk een invloed, maar de impact is heel verschillend tussen de sectoren. Voor de sector mobiliteit hebben de lockdown-maatregelen een duidelijk en rechtstreeks effect gehad op de uitstootwaarden. In de industrie is een afname van de vraag ook zichtbaar in lagere emissies. Maar in de bpuw en de landbouw ziet het Nederlandse rapport geen grote effecten van COVID-19.

Het rapport raamt de emissies in 2020 aan de hand van twee scenario’s over het verloop van de COVID-19 pandemie: de wintertemperatuur en de omvang van de elektriciteitsproductie. In beide scenario’s blijven de geraamde luchtemissies ruim onder de EU-emissieplafonds voor 2020. Dat betekent dat de COVID-19 pandemie niet de verklaring is dat de doelstellingen gehaald worden: ook zonder pandemie zouden ze in 2020 ruimschoots bereikt zijn.

U kunt het rapport hier downloaden.

Auteur: Joris De Vroey

Gepubliceerd op 04-12-2020

  11