Milieu

NOx-uitstoot van scheepvaart nu ook gemeten door satellieten

NOx --scheepvaartDe scheepvaart is verantwoordelijk voor zo’n 15% van de wereldwijde uitstoot van stikstofoxiden. Dankzij satellietmetingen kan nu beter opgevolgd worden hoe de reële uitstoot evolueert.

Onderzoekers van de Universiteit Wageningen, TU Eindhoven, het KNMI en het Franse Laboratoire d’Océanographie Spatiale hebben de uitstoot van stikstofoxiden door de internationale zeescheepvaart gekwantificeerd met behulp van satellieten. Dat is een primeur; tot op heden kon dit alleen door schattingen op basis van scheepsgegevens. “Er was geen instrumentarium om de luchtkwaliteit boven open zee te monitoren,” zegt Folkert Boersma van de leerstoelgroep Meteorologie en Luchtkwaliteit van de Universiteit Wageningen. “We konden de uitstoot van de scheepvaart alleen inschatten op basis van gegevens als het brandstofverbruik van de schepen, het soort motoren, de lading, de vaarsnelheid en dergelijke. Met satellietmetingen boven scheepvaartroutes konden we nu voor het eerst de werkelijke NO2-verontreiniging meten en zo de uitstoot van de schepen bepalen.”

De onderzoekers hebben via satellieten de scheepvaartemissies gevolgd op de routes van het Suez-kanaal via de Middellandse Zee, van noordwest Spanje naar het Kanaal, in de Noordzee en in de Oostzee.

Betere kijk op de reële uitstoot

De resultaten zijn nu gepubliceerd in “Environmental Research Letters”. Wat blijkt? De NOx-uitstoot van de scheepvaart steeg tussen 2005 en 2008 met zo’n 15%, en daalde in 2009 met 12% door de economische crisis. Daarna groeide de uitstoot weer tot bijna het niveau van 2005. Boersma: “Maar de afname van de uitstoot in 2009 was veel groter dan je volgens de afname van het vrachtvolume zou verwachten. Uit de satellietgegevens konden we de oorzaak daarvan afleiden: ‘slow steaming’. Om brandstof te sparen bleken de schepen vanaf 2009 langzamer te zijn gaan varen. Dat heeft de uitstoot in bedwang gehouden, zodat de emissies in 2012 weer op het niveau van 2005 zitten, ondanks de aantrekkende economie en het toenemende vrachtvolume.”

Relatief belang neemt toe 

De uitstoot van stoffen op open zee wordt steeds relevanter voor de gezondheid van mensen. Niet alleen omdat de NOx-emissies op land steeds beter worden gereduceerd, maar ook  omdat ze tot 2008 een tegengestelde beweging vertoonden. In 2005 was de scheepvaart verantwoordelijk voor zo’n 10% van alle NOx-uitstoot, in 2012 was dat al 15%. Bovendien varen de schepen vrij dicht langs de Europese kusten.

De onderzoekers stellen nu vast dat langzamer varen helpt om de uitstoot te verminderen. Daarnaast kunnen technische ontwikkelingen zoals schonere motoren en duurzame aandrijving tot verbetering leiden. “Maar het IPCC verwacht voor de komende decennia een forse toename van deze uitstoot, onder andere door de economische ontwikkelingen in Azië en Latijns-Amerika. Dan zal het vooral afhangen van internationale afspraken. Daar wordt wel aan gewerkt, maar de vorderingen gaan buitengewoon traag,” aldus nog Boersma.

 

Bron: Wageningen University, Environmental Research Letters

Gepubliceerd op 13-08-2015

  121