VMM onderzoekt oplossing om water te bufferen langs de kust

Waterschaarste is de laatste jaren een groeiend probleem aan het worden in Vlaanderen, dat vooral de landbouw treft maar ook een uitdaging vormt voor natuurbeheer en drinkwaterbedrijven. In het kader van het Europese Interreg Noordzeeregioproject TOPSOIL wordt nu onderzocht of er in het kustgebied een kunstmatige buffer kan worden aangelegd tijdens de winter, die in de zomer als natuurlijke zoetwaterbuffer gebtruikt kan worden.
 

Beheerders van het West-Vlaamse kustgebied zijn al langer op zoek naar duurzame alternatieve waterbronnen voor de landbouw. De Vlaamse Milieumaatschappij onderzoekt nu samen met die bedrijven de mogelijkheden van 'kreekruginfiltratie': dat is een systeem om ondergrondse waterbuffers aan te leggen dat al wordt toegepast in Nederland.

Kreekruggen zijn oude, met zand gevulde zeegeulen die als licht verhoogde ruggen boven het omliggende poldergebied liggen. Op deze plekken kan water gemakkelijker infiltreren, en ligt de grondwaterspiegel hoger dan in de poelgronden. Hierdoor heeft het zoete infiltratiewater in de loop van de tijd het zoute water verdrongen en is een zogenaamde ‘zoetwaterlens’ gevormd. In een kreekrug kan op relatief eenvoudige wijze de zoetwatervoorraad effectief vergroot worden. Zo kan een grondwaterstandverhoging van 10 centimeter al zorgen voor een toename van de zoetwaterlens van 4 meter.

 

Conceptuele weergave van het KIS: oor zoet water te infiltreren in het winterhalfjaar groeit de ‘zoetwaterlens’. (illustratie: VMM - Vince et al, 2020)

Waterbeschikbaarheid in kaart

Om dat idee in de praktijk om te zetten moeten we eerst meer informatie hebben over de ondergrond. In de zomer van 2017 heeft de VMM de verziltingsgraad al in kaart gebracht. Op basis van deze metingen en andere data werden kaarten kunnen opgesteld die per gebied laten zien wat het potentieel is van mogelijke maatregelen om de waterbeschikbaarheid voor agrarische bedrijven te vergroten.

VMM is intussen ook in dialoog gegaan met diverse actoren om voorwaarden te identificeren voor een duurzaam Kreekrug Infiltratie Systeem (KIS). Kreekruginfiltratie is in sommige gevallen duurder dan de huidige zoetwatervoorziening. Per geval is het belangrijk om alle elementen in het proces en van het betreffende perceel mee te nemen. Ook als het op het eerste gezicht een duurdere oplossing lijkt, kan het toch een interessante maatregel zijn omdat het vrijwel gegarandeerd zoet water levert van een constante kwaliteit, ook in droge perioden en ook in de toekomst. Vervolgstudies moeten nu uitwijzen wat de logische toepassingen zijn voor voldoende water, en uiteindelijk genoeg voedselopbrengsten voor dit Vlaamse kustgebied.


Auteur: Joris De Vroey

Gepubliceerd op 07-05-2020

  17