Volgende Mestactieplan wordt nog strenger


 De Vlaamse Milieumaatschappij en de Vlaamse Landmaatschappij publiceren vandaag hun rapporten over de waterkwaliteit. In het voorbije jaar werd de nitraatnorm overschreden bij 28% van de metingen in de Vlaamse rivieren. De doelstelling van de Vlaamse regering was niet meer dan 5% van de meetpunten met overschrijding.
 

Dat blijkt uit de metingen van de nitraatconcentratie in de waterlopen in landbouwgebied via het MAP-meetnet.

De slechtste waterkwaliteit wordt gemeten in de Westhoek: 57% van de meetpunten op de IJzer halen de norm niet. Ook de Leie met 47% en de Maas met 43% overschrijdingen scoren nog steeds heel slecht. Sinds 2014 schommelt het aantal overschrijdingen rond 20%: het gaat dus van kwaad naar erger. En de trend doet zich bijna over heel Vlaanderen voor.

Ook de grondwaterkwaliteit vertoont grote regionale en lokale verschillen. Na een periode waarin de nitraatgehalten in de bovenste filter van het grondwatermeetnet daalden, wordt sinds 2015 een stagnatie rond 35 mg nitraat/l vastgesteld. Daardoor lijkt het halen van de MAP5-doelstelling, een afname van de gemiddelde concentratie tot 32 mg nitraat/l tegen eind 2018 minder waarschijnlijk, waarschuwt VMM.

Mestactieplan

De belangrijkste oorzaak blijft de bemesting. De voorbije, droge zomers hebben het effect daarvan nog versterkt doordat de mest minder goed werd opgenomen door de gewassen en de bodem. In november en december 2017 was er dan weer veel regen die de nitraten van de mest massaal naar de rivieren deed stromen.

De eigenlijke oorsprong van het probleem ligt dus in de (niet-) naleving van het Mestactieplan door de landbouw. Minister van Leefmilieu en Landbouw Schauvliege geeft toe dat nog steeds te veel boeren zich niet aan de regels houden. Een  sensibiliseringscampagne uit 2016  heeft kennelijk ook geen effect gehad.

De sector staat onder zware economische druk, en correcte mestverwerking kost geld. Bovendien blijkt dat vooral stikstofkunstmest wordt gebruikt; het aandeel van dierlijke mestproductie is niet gestegen. Minister Schauvliege vindt dat er dringend een mentaliteitswijziging nodig is en kondigt het zesde Mestactieplan aan, dat nog strenger moet worden. Landbouwers zullen ook beter geïnformeerd worden op welk moment en met welke technieken ze het best bemesten. Er komt een gerichtere aanpak met strengere regels op maat. De minister wil daarnaast de handhaving verbeteren. Er zal strikter gecontroleerd worden in de regio’s waar zich de meeste inbreuken voordoen. 

Gepubliceerd op 29-11-2018

  34