Milieu

Zeven gebieden met ‘Kwaliteitslabel Stiltegebied’ in Vlaanderen

 Stilte, rust en open ruimte nemen een steeds belangrijker plaats in als parameters om leefkwaliteit aan te duiden. Ook de Vlaamse regering wil nu burgers en middenveldorganisaties, ondernemers en lokale besturen betrekken bij het creëren van ‘stiltegebieden’.


Eind 2013 riep Vlaams minister Schauvliege de interdisciplinaire overleggroep ‘Stilte en Rust’ (STeRio) in het leven. Bedoeling was het groeiende aantal lokale en bovenlokale initiatieven rond stilte, rust en ruimte in Vlaanderen te stimuleren en te begeleiden, vanuit een sectoroverschrijdende en geïntegreerde benadering.

Het thema werd opgenomen in de Beleidsnota Omgeving 2014-2019 en in de Beleidsbrief 2015-2016 van Schauvliege. Het wordt ook ruimer gezien dan alleen maar het bestrijden of vermijden van geluidsoverlast. Stilte, rust en ruimte worden voortaan gewaardeerd als voorwaarde tot leefkwaliteit. “Het is belangrijk om de open ruimte in Vlaanderen te versterken en om te investeren in een verbetering of verhoging van de omgevingskwaliteit. Dit versterkt meteen ook de identiteit en de uitstraling van een open ruimteplek, streek of gebied,” legt de minister uit.

Kwaliteitslabel

In 2001 werd al ervaring opgedaan in het pilootproject ‘Stiltegebied Dender-Mark’ op de grens van Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant. Daaruit werd het ‘Kwaliteitslabel Stiltegebied’ ontwikkeld. Gemeenten en provincies die vandaag een actief ruimtelijk beleid rond stilte, rust en ruimte willen voeren en dit voor een bepaald gebied willen bekrachtigen, kunnen sinds 2006 zo’n kwaliteitslabel aanvragen.

Door een stimulerend, waarderend beleid rond stilte en stiltegebieden heeft de Vlaamse overheid intussen op zeven plaatsen het ‘Kwaliteitslabel Stiltegebied’ toegekend:

  • de Schelde-oevers in Bornem (2008)
  • Gerhagen (Tessenderlo) in De Merode (2010)
  • Grenspark KempenBroek op de grens van Bocholt, Bree en Kinrooi (2011)
  • Landschap De Liereman in Oud-Turnhout (2012)
  • Zwarteput op de grens van Bilzen, Lanaken en Zutendaal en poort tot het Nationaal Park Hoge Kempen (2013)
  • Altenbroek in Voeren (2015)
  • de Kalmthoutse Heide in het Grenspark De Zoom-Kalmthoutse Heide (2016)

De Vlaamse Landmaatschappij (VLM), actief in kwaliteitsvolle landinrichting en landschapsherstel, kreeg een sleutelrol in dit beleid. Zo zette ze van 2006 tot 2016 een grootschalig landinrichtings- en plattelandsproject op in het domein en de omgeving van De Merode, waarbij heel wat partijen betrokken werden: overheden (Europa, Vlaanderen, provincies Antwerpen, Vlaams-Brabant & Limburg, negen gemeenten), terreinbeheerders, ondernemers en verenigingen.

Daarnaast is er het STeRIO-netwerk zelf, dat geregeld rapporteert en aanbevelingen formuleert voor beleidsmakers over hoe een werking rond stilte, rust en ruimte concreet kan worden omgezet.

Dag van de stilte

Het thema stilte, rust en ruimte leeft. De Vlaamse regering plant nog mediacampagnes en gaat jaarlijks een ‘Dag van de stilte’ opzetten, die voor het eerst in stilte voorbijging op 30 oktober l.l. Deze ‘Dag van de stilte’ moet een jaarlijkse sensibiliseringscampagne worden rond de waarde van vertragen, verstillen en kwaliteitsvolle aandacht.

Gepubliceerd op 03-11-2016

  56