Alcohol op het werk… tijdens de lockdown


 De lockdown van het afgelopen voorjaar heeft de grenzen tussen werk en privé sterk vervaagd, en voor heel veel werknemers komt er voorlopig nog geen eind aan het thuiswerk. Dat heeft ook effecten op stress en arbeidswelzijn. Het ‘Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs’ (VAD) waarschuwt voor alcoholmisbruik ten gevolge van lockdowns en andere coronamaatregelen. Vooral hoogopgeleiden tussen 35 en 54 jaar geven aan meer te drinken in deze coronatijden. De VAD is bezorgd over de langetermijnimpact van de coronacrisis op het psychisch welzijn van de (werkende) bevolking.
 

VAD liet een bevraging uitvoeren bij een representatieve steekproef van duizend Vlamingen. Doel van dit onderzoek was nagaan hoe de Vlaming tijdens de lockdown met alcohol omging.
Niet alleen de hoeveelheid geconsumeerde alcohol werd bevraagd, maar ook sociale factoren (leeftijd, leefsituatie en opleidingsniveau) en de psychologische gemoedstoestand van de deelnemende Vlamingen werden bij het onderzoek betrokken.

Om de alcoholconsumptie tijdens de lockdown te kunnen vergelijken met een neutraal referentiepunt, werd gekeken naar de resultaten van een enquête van begin maart, net vóór de lockdown.

Meer alcoholconsumptie?

Eerst en vooral dient gezegd dat bij veel Vlamingen het alcoholgebruik stabiel bleef. Er was globaal gezien weinig verschil tussen het aantal glazen alcohol dat men per week dronk tijdens de lockdown in vergelijking met de periode ervoor. Wel was meteen duidelijk dat er meer gespreid doorheen de week werd gedronken.

Toen de VAD de onderzoeksresultaten meer in detail ging bestuderen, gaven de cijfers toch een diverser beeld en er waren zelfs enkele opvallende trends.

- Een kwart van de Vlamingen is minder gaan drinken tijdens de lockdown. Dit komt niet louter doordat cafés dicht waren en het sociale leven op een lager pitje stond. 35% zei tijdens de lockdown bewust het eigen alcoholgebruik in de gaten te houden. Met andere woorden: zij zijn zich bewust van de risico’s van (overmatige) alcoholconsumptie en springen er dus voorzichtig mee om.

- Aan de andere kant is ook een kwart van de Vlamingen wél meer gaan drinken tijdens de lockdown. Deze stijging was merkelijk hoger bij hoogopgeleiden. Bij mensen met een diploma hoger onderwijs klom het percentage dat meer is gaan drinken tot 28%. Bij Vlamingen die minder hoog zijn opgeleid (enkel diploma secundair onderwijs) was die stijging beperkt tot 17%.
Er is geen eenduidige verklaring voor dit fenomeen, maar de VAD kijkt toch vooral naar stress als verklaring voor het verhoogde drankgebruik bij hoogopgeleiden. “Hogeropgeleiden drinken altijd al meer dan lageropgeleiden. Maar we zien nu dat ze in deze uitzonderlijke omstandigheden nog wat extra zijn gaan drinken.” Een lockdown bezorgt veel mensen stress, bijvoorbeeld omwille van inkomensverlies, het dagenlange thuiswerken – vak met kinderen in huis en de kinderopvang die moet worden geregeld - de toegenomen eenzaamheid, enzovoort.

- Deze stressverklaring wordt nog aannemelijker wanneer we zien dat 27% van de respondenten tussen 35 en 54 jaar aangeeft ‘een beetje meer’ tot ‘veel meer’ alcohol te drinken dan daarvoor. Het is immers precies die leeftijdscategorie die wekenlang job, gezinsleven en schoolwerk van kinderen heeft moeten combineren, wat bij velen voor heel wat stress gezorgd heeft. Ter vergelijking: bij 18 tot 34 jarigen is het percentage dat meer is gaan drinken slechts 19%, en bij 55+’ers 17%.

Alcohol en emoties

Uit het onderzoek blijkt verder dat wie meer is gaan drinken ook vaker met negatieve emoties worstelt. Dan spreken we over gevoelens als stress, eenzaamheid, verveling en gespannenheid binnen het gezinsleven. Deze negatieve emoties kunnen op hun beurt negatieve gevolgen hebben, zoals depressiviteit en huiselijk geweld.
Uit de bevraging blijkt dus een duidelijk verband tussen meer drinken en een slechtere gemoedstoestand. “Sommigen zijn bewust of onbewust alcohol gaan drinken als zogeheten ‘coping-strategie’, zeg maar als een hulpmiddel om negatieve gevoelens de baas te kunnen. Iets wat op termijn uiteraard voor net meer problemen zou kunnen zorgen.”

Door de lockdown, die gepaard ging met vermind sociaal contact, stress en gesloten horecagelegenheden, was er dus een verschuiving naar meer thuis drinken. En dit kan een groot risico inhouden: het is niet uit te sluiten dat (vooral hogeropgeleide) drukbezette, werkende Vlamingen hiermee ongezonde drinkgewoontes gaan aannemen.

(foto: Unsplash)


Auteur: Michiel Sermeus

Gepubliceerd op 21-08-2020

  14