Corona: Nederlands protocol Samen veilig doorwerken opgesteld voor bouwsector

De verenigingen van de Nederlandse aannemers hebben in overleg met het ministerie en vakbonden het protocol "Samen veilig doorwerken" opgesteld. Dit protocol biedt duidelijkheid aan bouwbedrijven en opdrachtgever, ook privé-opdrachtgevers en werknemers in de bouw over veilig werken tijdens de coronacrisis. Het protocol is gebaseerd op de stand van zaken op 26 maart 2020 en zal steeds zo snel als mogelijk worden gewijzigd wanneer nieuwe adviezen of maatregelen van kracht worden. Het protocol is beoogd als handvat voor de veilige uitvoering van werkzaamheden. Vanuit de praktijk kan er aanleiding zijn om door partijen beredeneerd af te wijken als de situatie daarom vraagt.Bij het protocol werd ook nog een affiche gemaakt die de maatregelen op een praktische manier toelicht.

Het protocol bespreekt hoe op een veilige manier in de bouw kan worden gewerkt en de nodige maatregelen die moeten worden genomen om deze veilige werkplek te garanderen.  Deze preventiemaatregelen zijn gebaseerd op de preventiehiërarchie. Dit waarborgt dat er een minimaal beroep moet worden gedaan op persoonlijke beschermingsmiddelen. 
In eerste instantie dienen de risico’s op besmetting met het coronavirus worden voorkomen door niet te werken in een omgeving met een besmettingsrisico. Technische en organisatorische maatregelen worden genomen. Pas wanneer al deze maatregelen zijn getroffen kunnen persoonlijke beschermingsmiddelen worden ingezet. In specifieke situaties, zoals werken in ziekenhuizen, zijn specifieke beschermingsmaatregelen nodig. 
In principe kan er doorgewerkt worden. Bouwplaatsen in de openlucht vormen namelijk een verminderde kans op besmetting. En voor andere locaties biedt het protocol een handreiking om besmettingsrisico te beheersen.
Algemene maatregelen voor bouwwerven

De onderstaande richtlijnen moeten worden nageleefd en besproken met de werknemers. Naast de algemene maatregelen tegen corona, zijn de maatregelen die worden voorgesteld op de bouwplaatsen de volgende: 

Stel een coronaverantwoordelijke aan op de werklocatie.
Social distancing:
  • Houd zoveel mogelijk 1,5 meter afstand, zowel bij het vervoer naar en van de bouwplaats als op de bouwplaats zelf.
  • Pas het werk aan volgens social distancing en richt de werkruimte hierop in. Splits bijvoorbeeld groepen tijdens de lunchbreak. Lunch zoveel mogelijk in de open lucht. Wie wil eten in de bus, doet dit best alleen.
  • Voor situaties waarin deze afstand niet steeds realiseerbaar is, worden afspraken gemaakt hoe toch veilig gewerkt kan worden in overeenstemming met de hygiënerichtlijnen van de overheid.
Hygiëneregels voor de werkplaats moeten worden nageleefd:
  • extra schoonmaken van toiletten
  • deurklinken goed schoonhouden
  • materiaal voor gedeeld gebruik reinigen, voor het desinfecteren van materialen en producten is schoonmaakalcohol van 70 % (IPA) geschikt.
Beperk contacten met externen zo veel als mogelijk. Maak hierover afspraken met leveranciers en onderaannemers. Denk aan leveringen buiten de bouwplaats.
Laat de werknemers zoveel mogelijk in dezelfde teams en op dezelfde locaties werken, zodat men niet telkens met anderen in contact komt.
Spreek elkaar (streng) aan op (gevaar onderschattend) afwijkend gedrag en corrigeer elkaar. Neem verantwoordelijkheid voor jezelf en collega’s. Stel vragen en meld problemen bij de leidinggevende.
Schakel bij twijfel of grote onrust de Externe Dienst Preventie en Bescherming (EDPBW) in of de kenniscentra van sociale partners in (in België (Constructiv).

Maatregelen voor bouwwerken bij particulieren

De plicht van werkgevers om ervoor te zorgen dat werknemers veilig kunnen werken in een veilige omgeving, geldt ook voor werkzaamheden bij particulieren.

Mocht er sprake zijn van gezondheidsklachten bij de klant of huisgenoten die wijzen op een Coronabesmetting (hoesten, verkoudheid, koorts) of bij een klant die tot de groep ‘kwetsbare personen’ wordt gerekend, dan wordt het werk alleen uitgevoerd in geval van storing of calamiteit. En dan zijn aanvullende maatregelen nodig. 

Voorafgaand aan de start van de werken bij particuliere opdrachtgevers:

Klant vragen of er bezwaar is dat de werkzaamheden worden verricht of zij of huisgenoten gezondheidsklachten hebben in relatie tot corona en of zij of huisgenoten hebben die tot de groep kwetsbare personen behoren, i.v.m. ongewilde besmetting door de medewerker(s).  Ook moet aan de particuliere opdrachtgevers worden gevraagd om:
  • het huis goed te ventileren;
  • de installatie goed bereikbaar te maken;
  • toiletten schoon te houden;
  • de handvatten, deurklinken meerdere malen per dag schoon te maken.
Informeer werknemers dat ze vrij zijn om de werklocatie te verlaten op het moment dat ze toch tegen situaties aanlopen waarin ze zich onveilig voelen. Bijvoorbeeld als een klant hoestend en niezend de deur opendoet. De werknemer geeft dan aan de klant aan dat hij het i.v.m. het risico op besmetting met corona niet verstandig vindt om naar binnen te gaan en geeft dit ook door aan zijn leidinggevende of planner.
Informeer de klanten/bewoners dat ze vrij zijn om de werknemer te vragen de werklocatie te verlaten op het moment dat ze toch tegen situaties aanlopen waarin ze zich onveilig voelen. Bijvoorbeeld als de werknemer hoest of niest voor of tijdens de werkzaamheden. De klant/bewoner geeft dan aan de werknemer aan dat hij het i.v.m. het risico op besmetting met corona niet verstandig vindt om de werkzaamheden te verrichten. De werknemer geeft dit ook door aan zijn leidinggevende of planner.

Einde van de werkzaamheden:

Voor het aftekenen van werkbonnen wordt vanwege de mogelijke besmetting via hand-/mond-/neus-/oogcontact naar een andere oplossing gekozen.

Wat is de werkwijze wanneer een werkzaamheid vraagt om samenwerking waarbij het niet mogelijk is om 1,5 meter afstand te houden?

Indien minder dan 1,5 meter afstand echt onvermijdbaar is, wees dan extra alert en maak afspraken hoe toch veilig gewerkt kan worden in overeenstemming met de hygiëne-richtlijnen van het RIVM.

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2020/03/27/protocol-samen-veilg-doorwerken

Gepubliceerd op 31-03-2020

Jan Dillen
Auditor @ Vincotte / VCA-coördinator / Auteur senTRAL
  137