Een nieuw strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk

 De Raad van de Europese Unie formuleerde bij de start van de nieuwe Europese Commissie een reeks conclusies met algemene strategische doelen voor diverse beleidsdomeinen. Een van deze domeinen is veiligheid en gezondheid op het werk (VGW). We vatten de meest frappante conclusies samen.
 

1. Investeringen in VGW helpen om werkgerelateerde ziektes, ongevallen en schadelijke fysieke en psychosociale belasting te voorkomen. Ze hebben ook een tastbaar positief effect op de economie, omdat ze bijdragen tot betere prestaties en duurzame loopbanen. Absenteïsme, arbeidsongeschiktheidspensioenen, presenteïsme, verlies van deskundigheid en verzekeringspremies nemen hierdoor af, zodat ook de kosten voor bedrijven dalen. Tenslotte leidt een verbetering van VGW tot meer tevreden en productievere werknemers.

2. Het vaststellen van bindende grenswaarden voor beroepsmatige blootstelling aan prioritaire carcinogene en mutagene agentia is de voorbije jaren een zeer belangrijke verbetering geweest in de VGW-wetgeving. Momenteel zijn er bindende blootstellingswaarden voor 25 stoffen vastgesteld. Deze waarden moeten het risico op kanker bij miljoenen mensen verminderen. Het in kaart brengen van nieuwe, risicovolle agentia op de werkplek, en het vaststellen van grenswaarden hiervoor, moeten daarom een hoge prioriteit blijven.

3. Maatregelen voor de bescherming van werknemers op de werkvloer houden niet altijd gelijke tred met de opkomst van nieuwe beroepen en nieuwe werkmethodes, onder meer bij onderaanneming, digitale arbeid, ‘crowd work’ of deel- en platformeconomie. Bovendien ontstaat er een verband tussen zwartwerk en hoge VGW-risico’s.

4. Micro-ondernemingen en kmo’s hebben niet altijd de kennis en middelen om te voldoen aan de wettelijke vereisten op het vlak van VGW. Bovendien beschouwen veel ondernemingen de naleving van de VGW-regelgeving als onnodige kosten en niet (of te weinig) als een winstgevende investering.

5. Psychosociale en werkstress behoren tot de grootste uitdagingen bij VGW. Meer dan de helft van alle werknemers in de EU meldt dat zij gedurende de hele werktijd of het grootste deel ervan werkgerelateerde stress ervaren. De meest genoemde oorzaken zijn jobonzekerheid, lange of onregelmatige werktijden, buitensporige werklast, en intimidatie of geweld op het werk.

6. Blootstelling aan repetitieve bewegingen, vermoeiende en pijnlijke houdingen en het dragen en vervoeren van zware lasten behoren nog steeds tot de meest voorkomende fysieke beroepsrisicofactoren in de EU. Spier- en skeletaandoeningen komen het meest voor als werkgerelateerde gezondheidsproblemen. De EU-richtlijnen om deze aandoeningen te voorkomen, zijn achterhaald.

7. Kanker blijft de belangrijkste oorzaak van werkgerelateerde sterfgevallen in de EU. Naast kankerverwekkende stoffen kunnen werknemers op de werkplek blootgesteld worden aan allerlei andere gevaarlijke stoffen. Er ontstaan nieuwe potentiële uitdagingen voor het beheer van gevaarlijke stoffen, zoals reprotoxische stoffen en nanomaterialen.

 
Er zullen nieuwe voorstellen geformuleerd worden voor verdere bindende grenswaarden voor prioritaire carcinogene agentia en andere gevaarlijke stoffen, op basis van actueel wetenschappelijk bewijs. (foto: Pexels)
 
 

Welke actiestappen moeten de Europese lidstaten en de Europese Commissie volgens de Raad van de EU nemen op het vlak van VGW?

 

1. De ontwikkeling van op maat gemaakte instrumenten voor micro-ondernemingen en kmo’s om hen te helpen bij de uitvoering van maatregelen op het gebied van VGW, met name door de ontwikkeling van online instrumenten zoals  OIRA  (Online Interactive Risk Assessment – online interactieve risicobeoordeling).

2. De ontwikkeling van methodes en de kennisdeling over hoe in de toeleveringsketens onderaannemers en in consortia strenge normen op het vlak van VGW naleven.

3. Het verzamelen en het samenstellen van gevaren en risico’s van gegevens, informatie en statistieken over gevaarlijke stoffen in de werkomgeving.

4. Een betere samenwerking tussen VGW-deskundigen, specialisten in werkgelegenheid en gezondheidszorg en de bevoegde autoriteiten, om op die manier rekening te houden met de kansen, problemen en behoeften in verband met de begeleiding, behandeling, revalidatie en terugkeer naar het werk van werknemers.

5. De publicatie van een mededeling over psychosociale risicofactoren, risicobeoordeling, risicobeheer en psychosociale hulpmiddelen op het werk, met bijzondere aandacht voor de uitdagingen die voortvloeien uit de veranderende arbeidswereld.

6. Het ter beschikking stellen van ergonomisch informatiemateriaal in verband met spier- en skeletaandoeningen, waaronder met name bewustmaking, praktische hulpmiddelen, onderwijs en opleiding, naast het materiaal dat verband houdt met manuele handelingen of beeldschermwerk.

7. Het voorstellen van verdere bindende grenswaarden voor prioritaire carcinogene agentia en andere gevaarlijke stoffen, op basis van actueel wetenschappelijk bewijs, gecombineerd met het actualiseren van de bestaande grenswaarden als dit nodig is voor de bescherming van werknemers.

8. Het verstrekken van de nodige middelen aan nationale arbeidsinspectiediensten, en ervoor zorgen dat inspecteurs opgeleid en geïnformeerd worden over actuele inspectie- en bewustmakingsmethodes, in het bijzonder op het vlak van nieuwe technologieën en nieuwe vormen van werk.

9. De verbetering van de samenwerking tussen werkgevers en deskundigen op het vlak van gezondheidszorg, met het oog op het terugdringen van werkgerelateerde ziekten en ongevallen, met bijzondere aandacht voor psychische stoornissen en spier- en skeletaandoeningen.

10. Het aanmoedigen van werkgevers om te zorgen voor flexibele en duurzame werkpraktijken en mogelijkheden voor thuiswerken, om op die manier werknemers te helpen langer aan het werk te blijven.

 

Gepubliceerd op 15-01-2020

  15