Exoskelet als PBM: een eerste praktijkervaring


 Er is nog maar weinig praktijkervaring met de eerste toepassingen van exoskeletons als arbeidsbescherming. Maar nu is er een realistische test uitgevoerd met een armondersteuning voor stukadoors.
 

Hoe effectief is een arm-ondersteunend exoskeleton voor stukadoors? Het werk van stukadoor is een fysiek zwaar beroep, met een reëel risico op overbelasting van de spieren. Het werken aan muren en plafonds gebeurt met verschillende houdingen en bewegingen.

De Nederlandse onafhankelijke onderzoeksorganisatie TNO onderzocht samen met bouwmaterialenleverancier Knauf de effectiviteit van het gebruik van dit technologische hulpmiddel. Deze tests vonden plaats in een gecontroleerde praktijkomgeving met realistische werkzaamheden, waarbij stukadoors tijdens pleisterwerken nauwkeurig gevolgd werden.

Uit de testresultaten blijkt dat de spieractiviteit van de armen 30 tot 40 procent minder was dan bij werkomstandigheden zonder exoskeleton. Het geteste exoskeleton ondersteunt de arm met een veermechanisme bij het werken met geheven armen. Tijdens de testdagen voerden elf stukadoors pleisterwerk uit aan een muur en een plafond, eenmaal met en eenmaal zonder exoskelet. Tijdens deze activiteit deden de onderzoekers metingen van de spieractiviteit per deeltaak. De stukadoors konden zelf ook hun eigen ervaringen (inclusief voor- en nadelen) met het hulpmiddel omschrijven.

Testresultaten

Uit de tests blijkt dat die spieren, die bijdragen aan het heffen van de arm, het meeste baat hebben bij de ondersteuning door het exoskeleton. Zo stelden de onderzoekers vooral een verminderde spieractiviteit vast bij de schouder- en bovenarmspieren Trapezius, Deltoideus Medialis en Deltoideus Anterior. De hoogste spieractiviteit werd zonder exoskeleton gemeten bij het afwerken van het plafond. Bij deze taak zorgde het exoskeleton voor een aanzienlijke afname van de spieractiviteit bij de onderzochte schouder- en armspieren, met respectievelijk 30, 38 en 30 procent. Ook bij de overige activiteiten werd minder spieractiviteit gemeten.

De mening van de stukadoors zelf

Uit een bevraging van de stukadoors blijkt dat zij het ondersteunende effect van het exoskeleton goed konden ervaren. Voor alle taken, behalve het aanbrengen van gips op de muur, vonden zij de ervaren belasting lager bij het dragen van het exoskeleton. De belasting van de spieren werd voornamelijk ervaren bij werkzaamheden aan het plafond, van ‘een beetje zwaar’ tot ‘zwaar’ zonder exoskeleton, naar ‘erg licht’ bij het dragen van een exoskeleton. Toch zien zij ook nadelen bij het gebruik van het technologische hulpmiddel, met name warmteontwikkeling en een beperking in bewegingen.

 
(foto: TNO)
 

Auteur: Geert Van Cauwenberge

Gepubliceerd op 15-06-2020

  12