Getuige van een hartstilstand? Zorg ervoor dat je snel en effectief kan ingrijpen


bron: Fotolia - Elisa Veta
 


In België vinden er dagelijks gemiddeld 30 plotse hartstilstanden plaats. Jammer genoeg overleven slechts drie mensen deze ingrijpende gebeurtenis. Snelle en effectieve hulp door getuigen kan vele levens redden. Op 16 oktober l.l. organiseerden de Belgische Reanimatieraad (BRC) en de Belgische Cardiologische Liga voor de zevende keer de  
werelddag ‘Restart a Heart’. Met deze dag willen beide organisaties het grote publiek bewust maken van de handelingen die levens kunnen redden.
 
 

Volgens het Rode Kruis Vlaanderen biedt meer dan 80% van de Vlamingen géén eerste hulp wanneer ze vlak naast hen iemand zien bezwijken aan een hartstilstand buiten het ziekenhuis. Uiteraard is dit niet te wijten aan slechte wil of een gebrek aan burgerzin, maar wel aan onwetendheid of angst voor het onbekende.

Investeren in training, opleiding en zelfredzaamheid is essentieel om zoveel mogelijk mensen te informeren over de stappen die ze moeten ondernemen wanneer iemand thuis of op een openbare plaats getroffen wordt door een hartstilstand.

Defibrilleren
Zelfs ongetrainde leken kunnen een leven redden door het toedienen van een elektrische schok met een AED-toestel (automatische externe defibrillator). Wie ingrijpt binnen 3 tot 5 minuten na het bewustzijnsverlies, kan de overlevingskansen met 50% tot 70% verhogen. 

In België krijgen jaarlijks 10.000 à 15.000 mensen een plotse hartstilstand. Dit is meestal het gevolg van een plotse en levensgevaarlijke hartritmestoornis. Tijdens dergelijke ventrikelfibrillatie valt het hart stil, waardoor er geen bloed meer in het lichaam kan rondgepompt worden. Hersenen en vitale organen krijgen daardoor geen zuurstof meer. Het slachtoffer verliest bijna onmiddellijk het bewustzijn. Zonder onmiddellijke actie van de omstaanders treedt al na 3 minuten onherstelbare hersenschade op.

Het stoppen van de ventrikelfibrillatie kan slechts op één manier gebeuren, namelijk via het toedienen van een elektrische schok of defibrillatie met een AED-toestel.

In België zijn er ongeveer 10.000 van dergelijke AED-toestellen ter beschikking in o.a. openbare ruimtes, bedrijven, sportclubs,… Volgens een recent rapport van het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) worden jaarlijks slechts tussen de 6 en 28 levens gered met defibrillatoren, wat erg weinig is in verhouding met de 10.000 beschikbare toestellen.

Meer toestellen, meer trainingen
De Belgische Reanimatieraad, gesteund door de Belgische Cardiologische Liga, wil het aantal publieke AED-toestellen in woonwijken en scholen verdubbelen. Een grotere beschikbaarheid van dergelijke toestellen, samen met het opleiden van meer mensen in reanimatie, kan in België op termijn leiden tot het redden van 3.000 extra levens per jaar. Het gaat dan om personen die een hartstilstand krijgen in een openbare ruimte, waar omstaanders rondlopen en waarbij een hartprobleem de hartstilstand veroorzaakt.

Hoe komt het dat zo weinig mensen de beschikbare defibrillators gebruiken?

  • Er bestaat geen duidelijk overzicht van waar de AED’s overal hangen.
  • Minder dan 2,5% van de omstaanders durft een elektrische schok toe te dienen als iemand een hartstilstand krijgt.
  • Een AED-toestel lost niet alle problemen op. Handmatige reanimatie blijft essentieel om de tijd te overbruggen tot de elektrische schok, zodat bloed naar de hersenen blijft stromen. Minder dan de helft van de bevolking weet echter niet hoe je dergelijke hartmassage uitvoert. 
Levens redden

Wist u dat ongeveer 80% van de plotse hartstilstanden thuis of op openbare plaatsen gebeurt? Getuigen rondom het slachtoffer staan meestal aan de grond genageld. Iedere omstaander bij een plotse hartstilstand zou in staat moeten zijn om eenvoudige, levensreddende handelingen uit te voeren, zoals bijvoorbeeld snel het 112-nummer alarmeren, effectieve borstcompressies uitvoeren en een AED-toestel aanleggen.

Gepubliceerd op 22-01-2020

  112