Goede voornemens en hoe ze vol te houden

Een nieuw jaar, een nieuwe start, en ook tal van goede voornemens. Maar hoeveel blijft er volgende maand van over? Als interne preventieadviseur kan je een actieve rol spelen en de medewerkers een handje helpen. Een concreet doel: meer bewegen. Ik geef vijf tips.

Arts en onderzoeker James A. Levine noemde zitten ‘het nieuwe roken’. Natuurlijk is roken als gewoonte veel dodelijker, maar dat betekent niet dat we de gezondheidsrisico’s van een hele dag zitten mogen onderschatten. De mens is evolutionair gemaakt om veel te bewegen.

Diverse studies wijzen op de risico’s van zittend werk. In 2012 stelde een Fins onderzoek dat musculoskeletale symptomen die matige of ernstige pijn en ongemak in het dagelijkse leven veroorzaken, vaker voorkomen bij jonge volwassen computergebruikers die urenlang voor een scherm zitten. In 2016 verzamelde “The Lancet” de gegevens van dertien studies bij in totaal meer dan een miljoen mensen. Vooral bij mensen die acht uur of meer per dag stilzitten, wordt het risico op vroegtijdig overlijden veel waarschijnlijker. Een Franse studie uit 2018 wees nog uit dat bij werkdagen van meer dan 10 uur de kans op overlijden door beroerte zelfs met 45% toeneemt, een fenomeen dat in Japan al lang gekend is als ‘Karoshi’.
Overdag iets meer bewegen kan dus het verschil maken. En daar kan de werkplek een grote rol in spelen. Toch zijn er veel ondernemingen die hier weinig aan doen. Ze zijn vooral op korte termijn bezig met het terugdringen van absenteïsme. Nochtans is het de moeite om die inspanningen te doen, want niet alleen zullen je medewerkers op langere termijn voordeel hebben bij meer beweging. Ook hun prestaties op het werk zullen verbeteren. Zo heeft een studie uitgewezen dat we na wat beweging productiever zijn. Iemand die de tijd neemt om de benen even te strekken, zal dus meer gedaan krijgen dan iemand die blijft zitten om vlijtig door te werken.

Praktische tips
Enkele kleine aanpassingen kunnen al voldoende zijn.

1. Maak medewerkers bewust van hun gebrek aan beweging
Vaak passen we ons gedrag pas aan wanneer we beseffen dat iets een probleem is. Met stappentellers kunnen medewerkers zien hoe weinig ze tijdens een werkdag bewegen. Zelf dacht ik ook ooit dat ik wel voldoende beweging had. Tot een stappenteller duidelijk maakte dat ik slechts 3.000 stappen per dag zette. Meten is weten: door die bewustwording gaan medewerkers hun auto mogelijk al eens wat verder parkeren. Of een dag te voet of met de fiets naar het werk komen.
Het doel hoeft ook niet de mythische 10.000 stappen per dag te zijn. Dit is natuurlijk een mooi rond getal, maar een relatief arbitrair streefcijfer dat in de jaren 1960 door een Japans bedrijf naar voren is geschoven als succesvol marketingmiddel voor de allereerste stappenteller. Eigenlijk kun je zeggen dat hoe meer je beweegt, hoe beter het is, en hoe meer effect het heeft.

2. Maak bewegen op het werk mogelijk
Het is belangrijk om in de onderneming een cultuur te creëren waarin bewegen op het werk mogelijk is. Wanneer dit niet het geval is zullen medewerkers het initiatief doorgaans niet zelf durven nemen. De werkgever kan de drempel om te bewegen aanzienlijk verlagen. Medewerkers zouden bijvoorbeeld al wandelend kunnen vergaderen. Of wanneer ze even iets moeten bespreken, zouden ze dat gerust tijdens een korte wandeling kunnen doen. Maar als dit op de werkvloer niet als normaal wordt beschouwd, zal niemand zoiets voorstellen. Een wandelingetje buiten heeft nog een extra voordeel: een half uur zonlicht is goed voor ons bioritme. Daardoor gaan we beter slapen en zijn we bijgevolg ook fitter op het werk.

3. Geef een duwtje in de goede richting
Er zijn ook subtiele manieren om je medewerkers tot meer beweging aan te zetten, via nudging. Deze motivatietechniek is mede populair geworden door onderzoek van de economist Richard Thaler. Zo kun je je medewerkers onbewust stimuleren om af en toe de trap in plaats van de lift te nemen. Bijvoorbeeld door op de grond voetstappen in de richting van de trap te plakken of te markeren. Of door op te hangen hoeveel calorieën iemand bespaart door de lift links te laten liggen. Of gebruik een slogan als "Een groot deel van je collega’s neemt de trap". Als groepswezen zal de gemiddelde medewerker er na een tijdje een nieuwe, goede gewoonte van maken. Zorg er dan wel voor dat deze trap ook voldoende veilig en verlicht is.
 

Mal om voetstappen op de grond aan te brengen (bron:logomechelen.be)

4. Zorg voor aangepaste bureaus
De juiste cultuur creëren kost niets, en wat stickers of posters ook niet zo veel. Maar een kleine investering in het meubilair op kantoor kan ook helpen. Zo bestaan er tafels die gemakkelijk in hoogte verstelbaar zijn. Met een druk op de knop wordt de tafel elektronisch hoger of lager gezet. Op die manier kunnen medewerkers afwisselend een uur staand en zittend werken. Deze wijziging van werkdynamiek zet ook aan tot meer beweging, en vermindert het aantal werknemers met rug- en schouderlast.

5. Organiseer actieve groepsactiviteiten
In sommige ondernemingen is het de gewoonte om elke week na het werk iets te gaan drinken op café. Dat is goed vanuit een sociaal standpunt, maar een fysieke activiteit zou deze rol ook kunnen invullen. Bijvoorbeeld door wekelijks een yogasessie te organiseren. Wat je ook doet, kies niet voor te zware activiteiten. Het is immers niet de bedoeling dat enkel de meest sportieve medewerkers zouden deelnemen.

Cruciaal voor de gezondheid
Hiermee heb je vijf concrete tips om je medewerkers aan te zetten tot meer bewegen. Een welzijnsbeleid is natuurlijk breder dan dat en het besteedt bijvoorbeeld ook aandacht aan andere aspecten zoals slaap, gezonde voeding en ‘work/life balance’. En in eerste instantie moet uiteraard de veiligheid van de medewerkers geborgd zijn. Tegelijk moet ik stellen dat bewegen een cruciaal aspect is van een gezond en gebalanceerd leven. Daarom moet het eigenlijk altijd een onderdeel zijn van je globaal welzijnsbeleid.

Meer op senTRAL:

Auteur: Edelhart Kempeneers

Gepubliceerd op 13-01-2020

  80