Veiligheid

Hervorming van deeltijds werken: gevaar voor privéleven?

De vakbonden zijn niet te spreken over de plannen van minister van Werk Kris Peeters (CD&V) om deeltijds werken te moderniseren. De plannen maken de combinatie werk-privé onmogelijk, zeggen ze.

De federale regering wil deeltijds werken moderniseren. Voor de werkgevers moet de hervorming de administratieve lasten verlichten zonder dat dat afbreuk mag doen aan de rechten van de werknemers. Maar de vakbonden vinden de voorstellen onaanvaardbaar. Daarom voerden ze eerder deze week actie.

Wie deeltijds werkt, kan dat op verschillende manieren doen. Zo kan de werknemer akkoord gaan met een deeltijdse arbeidsregeling met een vast werkrooster. Het bedrijf kan dan met de werknemer afspreken dat hij 16 uur per week zal werken en ook wanneer precies, bijvoorbeeld elke maandag, dinsdag, woensdag en donderdag van 7 tot 11 uur. Is er een vast werkrooster, dan weet de werknemer precies wanneer hij aan de slag moet. De werkgever moet de betrokkene niet op voorhand optrommelen.

Maar er zijn nog andere mogelijkheden. Zo kan de werknemer afspreken om bijvoorbeeld 20 uur per week te werken met een variabel werkrooster. De werknemer weet dan dat hij 20 uur per week moet presteren, maar niet wanneer precies. De dagen en uren liggen niet op voorhand vast. De werkgever moet de werknemer minstens vijf werkdagen op voorhand oproepen.

Maar volgens het ontwerp dat voor advies is voorgelegd aan de Nationale Arbeidsraad zal de werkgever de werknemer voortaan één werkdag op voorhand kunnen oproepen. De vakbonden vrezen dat de verkorting van die termijn het leven voor veel deeltijdse werknemers zal bemoeilijken. Vaak gaat het om alleenstaande moeders, ‘ploetermoeders’, die geen andere keuze hebben dan in te gaan op het werkaanbod in bijvoorbeeld de warenhuissector of de zorgsector, waar variabele werkroosters worden opgelegd, zegt Matthieu Marin, woordvoerder van de socialistische bediendebond BBTK. ‘Ook maakt de korte oproeptermijn de combinatie van twee deeltijdse jobs onmogelijk’.

Onverwachte pieken

De ondernemersorganisatie Unizo merkt op dat er al kortere oproeptermijnen bestaan in de horeca, de textielverzorging en de schoonmaaksector. ‘Allemaal sectoren waar de vakbonden eerder al met een kortere oproeptermijn akkoord zijn gegaan. Voor de werkgever is het soms onmogelijk al vijf werkdagen op voorhand te bepalen of hij een extra arbeidskracht moet inschakelen of niet. Denk aan activiteiten die sterk afhangen van het weer of waar onverwachte pieken kunnen zijn’, zegt Caroline Deiteren, sociaal adviseur bij Unizo.

Deeltijds werken kan nog flexibeler. De werkgever kan met de werknemer ook de afspraak maken dat hij ‘gemiddeld’ 20 uren per week zal werken over een periode van drie maanden tot maximaal een jaar. Die spreiding over een referteperiode van een jaar kan ook nu al als de werknemersvertegenwoordigers daarmee akkoord gaan. Wordt er alleen een gemiddelde wekelijkse arbeidsduur afgesproken, dan is de wekelijkse arbeidsduur niet elke week dezelfde. En dat maakt de organisatie werk-privé voor veel deeltijdse werknemers een stuk complexer. ‘Het kan ertoe leiden dat een werknemer in de zomer 38 uur per week presteert en in de winter amper een paar uur per week’, melden de vakbonden. 

Het wetsontwerp werpt een dam op tegen al te grote schommelingen in de werkroosters. Zo zal een deeltijdse werknemer per week minstens een derde moeten presteren van de arbeidsduur van een voltijdse werknemer, net zoals nu. Bovendien zal hij op werkdagen minstens drie uur moeten presteren. En niet slechts één of twee uur, een maatregel die voor de ondernemingen dan weer niet ver genoeg gaat.
 

Gepubliceerd op 22-03-2016

  140