Het belang van goede checklists in de aanpak van COVID-19


 In het kader van de huidige COVID-19-crisis is het als werkgever of preventieadviseur meer dan ooit belangrijk om de gezondheid en het welzijn van uw collega’s maximaal te beschermen. Dit geldt zowel voor werknemers die telewerken als voor collega’s die op de werkplek aan de slag zijn. Caroline Vandenbossche maakte specifieke tools voor de praktische aanpak van coronamaatregelen in uw organisatie, en geeft hier tekst en uitleg.
 
 

In cruciale sectoren is het momenteel alle hens aan dek om alle werktaken efficiënt te kunnen uitvoeren. Tegelijk zien we een voorzichtige heropstart van activiteiten, bijvoorbeeld in de bouwsector. Bij zo’n herstart is een grondige risicoanalyse met advies en ondersteuning meer dan welkom, zodat het besmettingsrisico op de werkvloer maximaal vermeden wordt.

Ook veiligheidsinstructies – die duidelijkheid creëren, zodat iedereen weet wat te doen – en reinigingsschema’s zijn nuttige instrumenten om de opvolging van preventiemaatregelen in goede banen te leiden.

Caroline Vandenbossche, consultant bij CAT Consulting en BDH Consultants, stelde handige werkdocumenten op die meteen inzetbaar zijn in de praktijk. Het gaat om de volgende documenten:

  • Risicoinventaris en -evaluatie: bescherming coronavirus en andere virussen
  • Reinigingschema (voor zowel bedrijfsgebouw, werfkeet als voertuigen)
  • Veiligheidsinstructiekaart (hoe het reinigingsschema toe te passen?)
  • Voorbeeld van een LMRA-checklist tegen corona-besmetting vóór de start van de werkzaamheden
  • Voorbeeld van een VGM-checklist om de correcte toepassing van Corona-maatregelen op het werk na te gaan

We vroegen haar wat extra tekst en uitleg bij deze documenten.

Caroline Vandenbossche is preventieadviseur niv. 2 en VCA – ISO9001/14001-begeleider, en ook haar echtgenoot is preventieadviseur niv. 2. Zij hebben beiden meer dan vijftien jaar ervaring in het werkveld. “De huidige coronacrisis en de ingrijpende impact op de economische activiteit en werkprocessen binnen bedrijven en organisaties, maakten we nog niet eerder mee. Dit zorgt voor enorme uitdagingen op het vlak van arbeidshygiëne, gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen, het houden van afstand, werkpleklocatie en arbeidsorganisatie.”

- Hoe kwamen deze documenten concreet tot stand? Op basis van welke brondocumenten?

Caroline Vandenbossche: “De risicoanalyse en -evaluatie kwam tot stand op basis van officiële richtlijnen vanuit de FOD Volksgezondheid en FOD WASO en informatie van Externe Diensten voor Preventie en Welzijn op het Werk. Daarnaast kon ik heel wat nuttige tips verkrijgen via klantencontacten en gesprekken met medische specialisten. En uiteraard volg ik de actualiteit op de voet, om het document continu af te toetsen met de laatste stand van zaken op het vlak van COVID-19. Bij het opstellen van dit document baseerde ik me op de methode van Fine & Kinney, omdat dit de meest bekende is. Ik deelde mijn document op in richtlijnen voor kantoorwerk, werven en ateliers/magazijnen, aangevuld met algemene voorzorgsmaatregelen.”

“Voor de opmaak van het reinigingsschema (als aanvulling op de normale poetsbeurten die in bedrijven gebeuren) putte ik uit mijn eigen ruime ervaring inzake ISO9001. Ook de veiligheidsinstructiekaart kwam tot stand op basis van praktijkervaringen en een voortdurende uitwisseling van ideeën met klanten. 

- Hoe kunnen bedrijven en organisaties deze documenten concreet toepassen?

CV: “Ik nodig preventieadviseurs of leidinggevenden uit om de risicoanalyse en het reinigingsschema als basisdocumenten te gebruiken, en deze aan te passen op basis van eigen wensen en behoeften. Op die manier kan men werkinstrumenten creëren op maat van het bedrijf of organisatie waarin men werkzaam is. Met ‘aanpassen’ bedoel ik voornamelijk het verder aanscherpen van de instructies die ik beschrijf, zodat alle werknemers steeds de nodige focus blijven behouden op een veilige werkomgeving voor zichzelf en de collega’s.”

 “Het afzwakken van instructies is momenteel zeker geen optie, al moeten we afwachten of er – in het kader van een mogelijke exitstrategie – eventuele soepeler overheidsmaatregelen op komst zijn. Zolang dit niet gebeurt, blijven social distancing en arbeidshygiëne de ordewoorden.”
 
- Waar zie je momenteel belangrijke, coronagerelateerde uitdagingen voor preventieadviseurs?
 
CV: “Ik zie vooral een grote uitdaging op het vlak van bijvoorbeeld handhygiëne. Vóór de huidige crisis uitbrak scoorden bepaalde sectoren niet goed bij de toepassing van een goede handhygiëne. Ik denk hierbij aan de bouw, transport, landbouw, afvalverwerking… In de zorgsector daarentegen wordt het belang van het regelmatig wassen van handen beter ingeschat. De huidige overheidsmaatregelen en bijhorende sensibilisering hebben volgens mij zeker een positieve impact op het gedrag van werknemers, al vraag ik me af of deze impact ook op lange termijn zal doorwerken. Persoonlijke handhygiëne is immers bij uitstek een ‘persoonlijk’ gegeven, waarbij het gedrag van werknemers niet altijd eenvoudig te beïnvloeden is. Dit element zal dus zeker een belangrijk aandachtspunt blijven voor preventieadviseurs.”

- Tot slot: welke misverstanden moeten volgens u in het kader van de huidige COVID-19-preventieaanpak dringend ontkracht worden?

CV: “Ik verwijs hier vooral naar de verwarrende en soms onduidelijke berichtgeving in de media over het al dan niet gebruik van mondmaskers. Bieden een chirurgisch en zelfgemaakt mondmasker geen vals gevoel van veiligheid? En waarom dringt de boodschap bij heel wat mensen niet door, dat professionele maskers van het type FFP2 en FFP3 bij voorrang aan zorgverleners verstrekt moeten worden? Zij staan immers in de frontlinie bij de verzorging van patiënten, en verdienen de allerbeste bescherming tegen een mogelijk virusbesmetting.”

“We mogen daarnaast ook niet vergeten dat professionele mondmaskers nuttig én noodzakelijk blijven bij werkzaamheden waar werknemers blootgesteld worden aan gevaarlijke en kankerverwekkende stoffen, zoals bijvoorbeeld kwartsstof of asbest. In de hele discussie rond het coronagebeuren dreigen we deze richtlijn soms uit het oog te verliezen.”


Auteur: Geert Van Cauwenberge

Gepubliceerd op 08-04-2020

  204