Hoe gaan KMO’s om met de coronarisico’s?

Bedrijven gaan op heel verschillende manieren met het coronarisico om. Wij vroegen een onafhankelijke welzijnsconsulent welke problemen en uitdagingen zij tegenkomt wanneer ze bedrijven bezoekt, en wat er aan gedaan zou kunnen worden.
 

Caroline Vandenbossche werkt bij BDH & CAT Consultants, een consultancykantoor dat ook voor senTRAL werkt. Ze hebben bijvoorbeeld de recente voorbeelden van een COVID-19-risicoanalyse  en van een checklist coronapreventie (Laatste Minuut Risico Analyse)  gemaakt. We vroegen haar naar haar ervaringen met de coronamaatregelen in bedrijven.

- Op welke, aan corona gelieerde, problemen stuit u zoal bij bedrijfsbezoeken?

Caroline Vandenbossche: “Vanmorgen nog was ik bij een bedrijf, waar ik weer ben vertrokken omdat niemand een mondmasker droeg terwijl de medewerkers wel nauw met elkaar in contact kwamen. Ik voel me dan eerlijk gezegd niet op mijn gemak.”
“Ik kom vooral bij KMO’s, kleine en vaak zelfs familiale bedrijven. Je merkt dat daar de basisregels vaak niet worden opgevolgd. Dat gaat dan over mondmaskerdracht, maar ook over basale hygiënemaatregelen zoals het ontsmetten van de handen. In grote fabrieken, grote kantoorgebouwen, winkels, horeca enzovoort is de situatie waarschijnlijk anders, en worden de maatregelen beter opgevolgd. Bij de bedrijven waar ik kom, is de preventieadviseur vaak een ‘Chinese vrijwilliger’ die een opleiding niveau 3 heeft gevolgd. Bij bedrijven met minder dan 20 medewerkers is het vaak zelfs de baas die zogenaamd instaat voor een veilige en gezonde werkplek. Ik merk ook dat die bedrijven vaak nauwelijks ondersteuning krijgen door een Externe Dienst.”

- Welke rol kan jij dan spelen als externe consulente?

CVDB: “Die kleine bedrijven zijn nauwelijks geholpen met iemand die gewoon even een controle of rondgang komt doen en dan een checklist achterlaat van zaken die in orde moeten worden gebracht.
Dat zijn bedrijven waarbij je met de baas aan tafel moet gaan zitten en hem echt bij de hand nemen: vervang die handdoek door papieren doekjes, zorg op die en die plaatsen voor ontsmettingsmiddelen, enzovoort.”

- Hoe komt het volgens u dat de basisregels zo weinig worden gevolgd?

CVDB: “Daar zijn heel veel oorzaken voor. Eerst en vooral: in bedrijven waar vroeger – vóór corona – de veiligheidsregels niet werden opgevolgd, zie ik dat de coronaregels nu zeker niet worden nageleefd. Maar er zijn nog andere redenen. Vaak is er een bepaalde groepsdruk die ervoor zorgt dat mensen zich niet beschermen. Veel mensen overschatten zichzelf ook: mij overkomt dit niet!”
“In de bouwsector, waar veel verschillende culturen samenwerken, zie ik ook problemen. Sommige culturen springen nu eenmaal niet zo strikt met de getroffen maatregelen om. Bovendien zijn veel medewerkers psychisch vermoeid van al die coronamaatregelen thuis en op het werk. We dachten in het voorjaar nog dat dit maar tijdelijk zou zijn, maar ondertussen blijkt dat we nog een hele tijd de corona-instructies zullen moeten opvolgen. Ten slotte hebben sommige medewerkers het moeilijk met de veranderde werkmethodes, zoals het ontsmetten van de handen.”

- Zijn alle coronamaatregelen wel even zinvol? Als mensen het nut niet inzien van bepaalde regels, zullen ze niet geneigd zijn die te volgen?

CVDB: “Niet alle maatregelen zijn inderdaad even zinvol. Er zijn vanwege de overheid standaardlijsten beschikbaar, maar die zijn zowel voor kleine als voor grote bedrijven bedoeld. Maar ik merk op dat alle bedrijven anders zijn, en dat er grote verschillen zijn tussen de kleine en de grote. Zo is het bijvoorbeeld vaak niet mogelijk om eenrichtingsverkeer te organiseren in trappenhallen. Er is trouwens lang niet altijd sprake van onwil bij de werkgevers; veel bedrijven weten gewoon niet wat ze moeten doen. De informatie van de overheid is soms onduidelijk, en werkgevers krijgen vaak tegenstrijdige signalen.”
“Ik merk ook op dat er in de media en in het nieuws weinig bericht wordt over hoe bedrijven best omgaan met het coronarisico. Dat is echt heel jammer. En zo gebeurt het dat soms totaal verkeerde en onzinnige maatregelen worden genomen. Zo heb ik weet van bedrijven die heel hun gebouw hebben laten ontsmetten, waarna de werkgever een certificaat krijgt (waarvoor hij 2.000 euro betaalt). Maar na een paar dagen is de situatie natuurlijk weer zoals vóór de ontsmetting. Die maatregel heeft dus geen enkele zin! In dat geval zal ik dan helpen om bijvoorbeeld een ontreinigingsschema op te stellen.”

- Wellicht hebben kleine bedrijven (die misschien al meer economisch nadeel hebben van de coronapandemie) niet steeds de middelen om beschermende maatregelen te treffen?

CVDB: “Dat is zo. Veel bedrijven krijgen steeds minder offerteaanvragen, maar ondertussen moeten ze wel investeren in beschermend materiaal als ontsmettingsgels, papieren handdoekjes en mondmaskers. Op zich lijken dat geen grote bedragen maar als je alles eens optelt is dat een kost die er gewoon bijkomt. Nu moet ik wel zeggen dat er organisaties zijn die hebben gefoefeld bij subsidieaanvragen bij de overheid. Dat geld wordt best gebruikt om preventieve maatregelen uit te werken, maar dat gebeurt dan niet.”

- Hoe gaan KMO’s om met corona en de risicoanalyse?

CVDB: “Over het algemeen heb ik de indruk dat KMO’s te weinig begeleid worden, zowel door de overheid als door de externe diensten. Nochtans zijn die KMO’s vaak IT-consulenten, tuinaannemers, elektriciëns enzovoort, die voortdurend op bezoek zijn bij derden en dus aan nieuwe omgevingen en risico’s worden blootgesteld. In de bouw zie je dan weer dat verschillende zelfstandigen samenwerken (de elektriciën is bezig en ondertussen is de vloerder ook aanwezig), zonder zich goed te beschermen.”

- Hoe zouden KMO’s dan beter ondersteund kunnen worden?

CVDB: “Er is gewoon nood aan een praktische leidraad op het niveau van kleine bedrijven. Gelukkig zijn er de beroepsfederaties die vaak ondersteunen en voor praktische checklists zorgen. Soms volstaat dit echter niet en komen ze bij een externe consultant zoals ik terecht. Het zou goed zijn als bedrijven zouden samenwerken met hun collega-bedrijven, zodat ze kunnen leren van elkaar.”

- Wat kunnen alle ondernemingen – ook de grote – doen om de coronamaatregelen beter te doen naleven?

CVDB: “Er zou eerst en vooral duidelijkheid moeten worden verschaft: waarom nemen we bepaalde maatregelen? Dan moet beklemtoond worden dat er zonder die maatregelen gewoon niet gewerkt zal worden. Ik denk dat straffen en belonen hier nuttig kunnen zijn.”
“Het zou ook goed zijn om bepaalde maatregelen te bekijken als een investering in de toekomst van het bedrijf. Ik denk dat sommige maatregelen ook na corona zullen blijven bestaan. Zo zal hygiëne belangrijker worden in bedrijven. Daarop kan je inspelen door de huidige maatregelen voor te stellen als een investering in de toekomst. Zo’n positieve boodschap komt beter aan.”
“Ten slotte wil ik nog zeggen dat je de psychologische impact van dit virus niet mag onderschatten. In sommige beroepen, zoals in scholen, ziekenhuizen en winkels, moet het mondmasker de hele dag worden gedragen. Dit kan psychologisch erg belastend zijn. Daarom zou een bepaalde psychologische begeleiding er voor kunnen zorgen dat de maatregelen langer worden volgehouden.”

 
 

Auteur: Michiel Sermeus

Gepubliceerd op 12-10-2020

  44