Veiligheid

Hoe maak je medewerkers warm voor milieuzorg?

HSEW2016-logoHoe kan je mensen aanzetten tot milieuvriendelijk en veilig gedrag? Steven Vromman, bekend van de documentaire en het gelijknamige boek “Low Impact Man", legde uit hoe we milieu- en veiligheidsapathie kunnen tegengaan in organisaties en daarbuiten.

Milieucriteria worden overal belangrijker. De continu verbeterende technieken en productieprocessen laten toe om meer energiezuinige, propere of gerecycleerde producten te ontwikkelen. Ook in de wetgeving worden er meer verplichtingen opgelegd die het milieu ten goede komen. Organisaties kunnen via procedures zelf milieuvriendelijke regels opleggen. Maar wat uiteindelijk moet veranderen is de attitude en het gedrag van de mensen zelf. Dat is de grootste uitdaging. En die kwam Steven Vromman op het HSE World event illustreren.

HSEW2016-Vromman1Gedragsverandering is lastig

Verschillende factoren kunnen belemmeren dat we ons niet milieuvriendelijk of veilig gedragen: gebrek aan budget, tijd, kennis of interesse, of het idee dat men niet zelf verantwoordelijk is voor het probleem. Hoewel er heel wat argumenten circuleren die pleiten voor milieu- of preventieacties, hebben deze vaak weinig invloed op ons gedrag.

Waarom is het zo moeilijk om menselijk gedrag te veranderen? Dat verklaarde Vromman aan de hand van enkele mechanismen in ons brein.

  • Onderbewuste intuïtie: ons gemoed bepaalt in grote mate ons gedrag, terwijl we argumenten bewust verwerken en niet onbewust.
  • ‘Default bias’: de ‘standaard keuze’ is meestal de gemakkelijkste. Eens we een gewoonte hebben is het moeilijk om die af te leren.
  • Asymmetrische informatievergaring: we hebben meer oog en oor voor informatie die onze eigen opinie bevestigen, en negeren tegengestelde meningen.

Vijf tips om milieuvriendelijk en veilig gedrag te stimuleren

Hoe kunnen we het hoofd bieden aan deze hardnekkige mechanismes en toch tot een gedragsverandering komen? Steven Vromman gaf vijf tips mee om medewerkers te overtuigen. De centrale boodschap luidt: betrek je medewerkers in het veranderingsproces.

1. Maak er een participatief project van. Luister naar je medewerkers en communiceer transparant naar hen toe.

2. Verander stap voor stap. Een verandering wordt als minder drastisch ervaren wanneer ze in kleine stappen wordt doorgevoerd. Door te starten met een proefproject kunnen de medewerkers kennismaken met het idee, en is er nog ruimte voor het geven van feedback vooraleer het project officieel van start gaat.

3. Maak engagement openbaar en toon zichtbare appreciatie. Zorg ervoor dat de medewerkers openbaar hun engagement kunnen tonen. ‘Dagen zonder vlees’ en ‘10.000 stappen’ zijn voorbeelden van projecten die op zo’n openbaar engagement inspeelden, en een groot succes werden. Zorg bijkomend ook voor zichtbare appreciatie, bijvoorbeeld in de vorm van een beloning voor de medewerkers die het goede voorbeeld geven. Zo kunnen zij achterblijvers over de streep trekken.

4. Focus op het gewenste gedrag. Formuleer ‘sociaal bewijs’ op een positieve manier. Leg de nadruk op de personen die het gewenste gedrag reeds vertonen. Als u communiceert dat anderen een bepaalde gewenst gedrag vertonen, vergroot dat de kans dat medewerkers dit gewenste gedrag ook zullen aannemen. Bovendien formuleer je zo’n boodschap best niet te algemeen, maar zodanig dat ze heel dicht aanleunt bij de situatie van de ontvanger.

Vromman verwees naar het bekende voorbeeld van de hotelhanddoek. Met de boodschap “Gebruik uw handdoek meer dan één keer, dat is beter voor het milieu” hebben hotels meer succes dan met de boodschap “60% van de hotelgasten hergebruikten in deze kamer hun handdoek”. Hij trok dit door naar een bedrijfscontext: “Reeds 40% van uw collega’s dragen hun veiligheidsschoenen waar nodig.”

Als je beeldmateriaal gebruikt werkt het beter als je het gewenste gedrag in een relevante context toont, dan gaan medewerkers zich identificeren met de boodschap. Een mooi vormgegeven affiche kan afleidend werken als ze niet de focus legt op het gewenste gedrag.

5. Maak het milieuvriendelijke of veilige gedrag aantrekkelijker dan het bestaande. Een verandering aantrekkelijk maken kan bijvoorbeeld door een spelelement toe te voegen. De voorbeelden van ‘The fun theory’ bewezen reeds hun effect. Met een opvallende zeepdispenser wassen mensen hun handen meer na het toiletbezoek dan met gewone zeep. (Filmpjes van ‘The Fun Theory’ vindt u op senTRAL.)

www.lowimpactman.be

HSEW2016-Vromman2

Gepubliceerd op 07-10-2016

  60