Veiligheid

Hoe vallen werk en ramadan met elkaar te rijmen?

Dit jaar loopt de Ramadan van donderdag 17 mei tot 15 of 16 juni. Tijdens die periode zullen de gelovige moslims vasten tussen zonsopgang en zonsondergang. Welke impact heeft dit op de werkvloer? Hoe beheert u die situatie in uw onderneming?
 
Tijdens die periode kunnen de werknemers die meedoen aan de ramadan sneller moe en minder geconcentreerd zijn. Hoewel de impact wellicht groter zal zijn bij de arbeiders dan bij de bedienden vanwege de zwaardere fysieke werklast, kunnen er preventieve maatregelen voor iedereen genomen worden.

Als werkgever bent u niet verplicht om met deze vastenperiode rekening te houden, maar u kunt de werkorganisatie wel met enkele eenvoudige en tijdelijke maatregelen aanpassen om de arbeidsvoorwaarden te verbeteren. We raden aan om in een dialoog tussen de preventieadviseur en de betrokken werknemers te voorzien om uit te maken welke maatregelen het meest geschikt zijn in uw onderneming. Aarzel niet om er ook de arbeidsgeneesheer bij te betrekken die u gepersonaliseerde adviezen in functie van de risico’s in uw onderneming kan geven.

Vaak nemen de ondernemingen geen enkele maatregel uit vrees dat de aanpassingen die aan de enen maar niet aan de anderen voorgesteld worden, spanningen zouden veroorzaken. Net daarom zijn een dialoog, wederzijds respect en doeltreffende communicatie tussen alle betrokkenen zo belangrijk. Op die manier kunt u het risico op onbegrip verminderen en ervoor zorgen dat iedereen deze periode zo goed als mogelijk doormaakt.
1. Flexibiliteit in de uurroosters
Als die mogelijkheid bestaat, kunt u een aanpassing van de uurroosters of een zekere flexibiliteit in rusttijden tijdens de dag aanbieden. Aangezien ze niet eten, zullen de werknemers niet altijd een lange pauze halverwege de dag nodig hebben. De tijd die hiermee uitgespaard wordt, kan gebruikt worden voor meerdere korte pauzes tijdens de dag of een vroeger vertrek op het einde van de werkdag. U kunt uw werknemers ook de mogelijkheid bieden om het werk vroeger aan te vangen wanneer ze nog meer energie hebben.
 
2. Werkverdeling
Om het risico op ongevallen te voorkomen, kan het aangewezen zijn om bepaalde risicovolle taken te plannen rekening houdend met de volgende elementen:
  • laat de grote werken, de fysiek zware taken of de taken die veel concentratie vergen in het begin van de dag of, indien dat mogelijk is, buiten de ramadan uitvoeren;
  • probeer de taken die in de hitte verricht moeten worden in de mate van het mogelijke te verminderen of neem extra voorzorgen om uitdroging te voorkomen; 
  • zorg ervoor dat vastende werknemers steeds in ploegen werken met collega’s die niet meedoen aan de ramadan. Zo vermijdt u gevaarlijke situaties of fouten die zich tijdens de vasten kunnen voordoen.
3. Terbeschikkingstelling van een aangepast lokaal
Als de werknemers die deelnemen aan de ramadan daar behoefte aan hebben, kunt u hun een lokaal ter beschikking stellen waar niemand eet en drinkt.
Gezondheid: enkele maatregelen 
Edelhart Kempeneers bekijkt de Ramadan vanuit een arbeidsgeneeskundig perspectief en zet enkele aandachtspunten op een rij:
  • Risico op dehydratatie: mensen die zwaar buitenwerk verrichten, riskeren in deze periode zwaar gedehydrateerd te raken. Strikt gezien kunnen zij vrijgesteld worden van het vasten, gezien het een bedreiging vormt voor de gezondheid. 
  • Bij de arbeidsgeneesheren en zelfs bij vele moslims zelf onduidelijkheid blijft heersen rond injecties: bloedafnames zijn geen probleem. Vaccinaties zouden strikt gezien eigenlijk best wel mogen. Als de injectie geen nutritionele waarde heeft, is ze namelijk geoorloofd tijdens de Ramadan. Maar sommige imams argumenteren dat de vloeistof voedend is. Dus in dat geval kunnen vaccinaties enkel tussen zonsondergang en zonsopgang. 
  • Tuberculinehuidtesten, dit zijn intradermotesten die men geeft om te kijken of men reageert op tuberculose-eiwitten, doorbreken strikt gezien de huid niet. Ze geven dus geen nutritionele waarde aan het lichaam, en zijn bijgevolg wel degelijk toegelaten tijdens de Ramadan. 
Diabetes
De Nederlandse Vereniging voor Arbeids – en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB) waarschuwt elk jaar voor de combinatie ramadan – diabetes. De bedrijfsartsen vinden dat werknemers met diabetes niet actief zouden moeten meedoen aan de vastenmaand. Zij lopen namelijk een groot risico op (verdere) ontregeling en/of verergering van al bestaande complicaties.
Hoewel deelname aan de ramadan geldt als een religieuze verplichting, kan diabetes een legitieme reden zijn voor vrijstelling. Door de psychosociale factor van het vasten kiezen veel werknemers met een islamitische achtergrond en diabetes toch voor actieve deelname.
Meer informatie op senTRAL
 

Gepubliceerd op 05-06-2018

  169