Hoe veiligheidsprestaties van contractoren monitoren ?

Het is van belang de veiligheidsprestaties van contractorfirma’s te monitoren. Maar hoe kan je dit als preventieadviseur aanpakken? Kies je voor enkel lagging of ook voor leading indicatoren? Wat is het verschil tussen beiden? Hoe volg ik dat op? Prangende vragen die om een toelichting vragen…

Lagging of leading indicatoren toepassen?

Opdrachtgevers hebben er belang bij om de veiligheidsprestaties van hun contractorfirma’s te monitoren. Zo krijgen ze een beeld van de veiligheidscultuur van een aannemingsfirma op hun terrein en voldoen ze aan de invulling van een wettelijk aspect inzake werken met derden, met name: onveilige aannemers te weren indien een contractorfirma niet compliance aan veiligheidsregels zou zijn. Ook VCA-gecertificeerde hoofdaannemers dienen hun subcontractoren periodiek te evalueren.

De vraag is echter of een preventieadviseur zich wil beperken tot een minimum aantal data (lagging indicatoren) of ook gaat kijken naar alle veiligheidsinspanningen die door de contractorfirma werden geleverd (leading indicatoren).

Grafieken, maandverslagen, enz. -> Lagging indicatoren

Veel opdrachtgevers beperken zich tot het opvragen en/of registreren van de lagging indicatoren.

Een lagging indicator is een onbetwistbare meetbare veiligheidsfactor die pas wijzigt nadat een belangrijke beweging, prestaties, activiteit of verstoring (denk hierbij aan een ernstig arbeidsongeval) heeft plaatsgevonden. Het is een echte output-factor die de finale score van een inspanning aantoont. Hierbij denken we dan vooral aan parameters zoals arbeidsongevallen met/zonder werkverlet, arbeidsongevallen met vervangend werk, doktersverzorging. De echte, harde en onbetwistbare getallen.

Deze cijfers worden meestal maandelijks opgevraagd en gepubliceerd in de vorm van grafieken, vaak vindt je ze ook terug aan de muur van een fabriek die je binnenrijdt of in een jaarverslag van een onderneming of industriële sector.
Deze vorm van opvolging beperkt zich meestal tot het turven van resultaten en geeft geen inzichten in de geleverde pro-actieve veiligheid inspanningen van een contractorfirma in het voorgebergte van deze cijfers. Het geeft ook geen beeld over de kwalitatieve veiligheidsbeleving of over de betrokkenheid van management aangaande veiligheid.

Beeld van geldende veiligheidscultuur- en beleving -> leading indicatoren

Een leading indicator is een belangrijke veiligheidsindicator die een beeld geeft over de geldende veiligheidscultuur en -beleving in een onderneming, die de input toont en trends kan aantonen.
Hierbij denken we vooral aan pro-actieve veiligheidsinspanningen die een onderneming levert in volgende domeinen:

  • Hardware: keuringen van arbeidsmiddelen, aankoop-en voorkomingsbeleid, veiligheidsopleidingen van medewerkers.
  • Software: veiligheidsrondgangen, instructies en toolboxen, veiligheidsaudits.
  • Mindware: veiligheidscultuur en -beleving, melden onveilige situaties, stoppen bij onveilige situaties, betrokkenheid van directie en management.
  • Leading indicatoren zijn vaak terug te vinden als onderdeel van een veiligheidsmanagementsysteem (ISO 45001) en/of een VCA-systematiek.
  • Leading indicatoren bevinden zich vaak “onder de waterlijn”, zijn niet altijd direct zichtbaar maar  maken deel uit van die gigantische “preventie-ijsberg” waar heel veel tijd en energie in is gestoken doch niet altijd evenredig wordt beloond. Pech kan soms ook een deel-oorzaak zijn in een ongeval…


Leading indicatoren geven zowel de opdrachtgever als de hoofdcontractor diverse data om hun veiligheidsbeleid bij te sturen, om gericht ingrepen te verrichten of om bepaalde (deel)systemen te herhalen of om te vormen, zodat op termijn ook de lagging-indicatoren wijzigen. Met leading indicatoren vis je dus voor het net, en dit is net waar het bij preventie om draait. Via leading indicatoren kan je ook zien of bij verhoging van workscope de betrokken firma haar veiligheidsinspanningen verhoogt via inzet van bijkomende veiligheidsdeskundigen, via het verhogen van veiligheidsrondgangen of het geven van bijkomende toolbox-meetings. Deze data kan je niet via lagging-indicatoren detecteren.
Het opvragen en beheersen van die Leading Indicatoren bij diverse contractorfirma’s kan tijdrovend lijken, maar mits de opzet van een uniform rapportageblad en een overeenstemmende excel-sheet kan je al ver komen.

Bijgevoegd voorbeeld kan je op weg helpen en als inspiratie dienen om bijkomende parameters uit te werken en op te vragen. Voorbeeld meetkaart: Meetkaart%20veiligheidsprestaties%20contractoren.pdf

Lees meer over werken met derden op senTRAL.
Auteur: Marc De Locht - preventieadviseur Contractor Safety Management

Gepubliceerd op 26-08-2019

  141