ISO 45001: Hoe consultatie en participatie van werknemers toepassen in de praktijk?

Eén van de problemen die vaak voorkomen bij de invoering van een veiligheids- en gezondheidsmanagementsysteem in de organisatie, is dat de consultatie en participatie van de medewerkers ontbreekt of onvoldoende is uitgewerkt. Lees in dit artikel hoe u de consultatie en participatie best aanpakt!

Waarom is consultatie en participatie belangrijk?

Om een goed werkend veiligheids- en gezondheidsmanagementsysteem in de organisatie te krijgen, is een betekenisvolle deelname en raadpleging van werknemers nodig. Een goede werkend V&G-managementsysteem is zowel belangrijk voor de organisatie als voor de werknemers. Consultatie en participatie is nodig omdat de medewerkers weten wat de belangrijkste gevaren zijn in hun job. Goed werkende V&G-managementsystemen maken gebruik van deze kennis.

Werknemersparticipatie betekent dat niet-leidinggevende werknemers betrokken zijn bij het opzetten, beheren, evalueren en verbeteren van het V&G-managementsysteem. Alle werknemers in een organisatie moeten de mogelijkheid krijgen om deel te nemen, inclusief de werknemers van aannemers, onderaannemers en uitzendbureaus.

In een goed werkend V&G-managementsysteem worden alle niet-leidinggevende werknemers aangemoedigd om aan het managementsysteem deel te nemen, het leveren van input en het melden van veiligheids- of gezondheidsproblemen. Werknemers hebben toegang tot de informatie en training die zij nodig hebben. Werknemers hebben mogelijkheden om deel te nemen aan het ontwerp, de implementatie en de evaluatie van het managementsysteem. Werknemers hebben geen schrik om gestraft te worden als ze gevaren of (bijna)ongevallen melden.

Wat houdt consultatie en participatie in?

Niet-leidinggevende werknemers moeten:

  • geraadpleegd worden over het begrijpen van de behoeften van belanghebbende partijen, het V&G-beleid en de V&G-doelstellingen, de rollen en verantwoordelijkheden, het voldoen aan de wettelijke vereisten, het outsourcing van aannemingen en contractoren, de auditprogramma's en continue verbetering;
  • deelnemen aan het bepalen van methoden voor overleg en participatie, risico's en kansen identificeren en beoordelen, beheersingsstrategieën, het bepalen van competentie-eisen, methoden van communicatie en incidentonderzoek.

Handige tips!

Een eerste stap in het proces van medezeggenschap en raadpleging van werknemers zou kunnen bestaan uit een vergadering waarin de managers van de organisatie hun visie, waarden en betrokkenheid voor het opzetten van een V&G-managementsysteem volgens ISO 45001 communiceren.  Alle werknemers worden op de hoogte gebracht dat hun deelname nodig is en een vereiste is van de norm.

Om participatie en consultatie te laten slagen, moeten werknemers het gevoel hebben dat hun inbreng belangrijk is en dat met hun mening rekening wordt gehouden. De deelname zal moeilijker zijn als met taal, opleiding of competentie geen rekening wordt gehouden. Ook als werknemers vrezen voor straf (bijvoorbeeld als ongevalsonderzoeken gericht zijn op de schuld in plaats van de onderliggende oorzaken, of als het melden van ongevallen invloed heeft op de toekenning van premies of beloningen).

Enkele principes zijn:

  • zorg ervoor dat werknemers van alle niveaus kunnen deelnemen, ongeacht hun niveau, opleiding of taal;
  • geef regelmatig feedback om werknemers te laten zien dat met hun veiligheids- en gezondheidsproblemen wordt rekening gehouden en dat die worden aangepakt;
  • geef voldoende tijd en middelen om werknemers te helpen participeren;
  • houd bijvoorbeeld veiligheids- en gezondheidsvergaderingen tijdens de reguliere werktijden, ook bij ploegenarbeid;
  • zorg ervoor dat het V&G-managementsysteem werknemers beschermt tegen bestraffing bij het melden van letsels, ziekten en gevaren;
  • zorg ervoor dat andere beleidsmaatregelen werknemersparticipatie niet ontmoedigen;
  • waar werknemers worden vertegenwoordigd door een vakbond, is het belangrijk dat werknemersvertegenwoordigers ook deelnemen aan het V&G-managementsysteem.

Enkele voorbeelden

Activiteit Strategie
Daily stand / bord met V&G-activiteiten

  • Koop een bord of gebruik een muur om de V&G-activiteiten zichtbaar te maken voor de werknemers.
  • Onderwerpen op het bord: beleid, doelstellingen, actieplannen.
  • Gebruik het bord als een communicatiemiddel.
  • Doe vergaderingen met de werknemers rond het bord.

 
 Opleidingsplan

Maak een eenvoudig plan om competenties aan te pakken, trainingsbehoeften voor werkgroep en werknemers, en benaderingen voor het evalueren van training.
Werk in groepen & stimuleer betrokkenheid van werknemers

 Laat werknemers:
  • V&G-probleem(en) identificeren
  • een risicobeoordeling uitvoeren van de geïdentificeerde probleem (en)
  • een actieplan maken en evalueren
  • deelnemen aan regelmatige veiligheidsinspecties
  • deelnemen aan incidentonderzoeken
  • voorstellen doen van correctieve maatregelen
  • de analyse van de noden en verwachtingen van de belanghebbenden
 



 
Probeer de medewerkers meer te betrekken bij de opmaak en het up-to-date houden van de risicoanalyse en -evaluatie.  Voer de RIE’s uit op een participatieve wijze: participatieve risicoanalyse.
 
 

 Bespreek op het comité preventie en bescherming:
  • de naleving van de wettelijke en overige eisen
  • de doelstellingen
  • het werken met derden, contractoren en aankoop
  • het intern auditprogramma en de hieruit volgende acties
  • de noodzakelijke en vereiste opleidingen, bijvoorbeeld de opleiding vorkheftruck en de periodiciteit van herhaling, kan aan bod komen in het CP&B


Lees meer over ISO 45001 op senTRAL. 
     

Gepubliceerd op 29-04-2019

Jan Dillen
Auditor @ Vincotte / VCA-coördinator / Auteur senTRAL
  149