Mag een oude machine zonder CE-markering in dienst blijven?

In ons bedrijf staat nog een oude verpakkingsmachine voor kauwgum, die dateert uit 1975. Gezien het bouwjaar is er geen verklaring van overeenstemming met de machinerichtlijn (die op dat moment nog niet bestond) en geen CE-markering. Mag deze machine in dienst blijven?

Inwerkingtreding van de Machinerichtlijn

Machines die dateren van na de inwerkingtreding van de Machinerichtlijn (MRL) moeten (onder meer) beschikken over een CE-markering, een verklaring van overeenstemming en een gebruiksaanwijzing. Twee datums zijn hier van belang:
  • machines die dateren van vóór 1 januari 1993 vallen niet onder de richtlijn en mogen geen CE-markering hebben;
  • machines geleverd na 31 december 1994 vallen in elk geval onder de machinerichtlijn;
  • tussen beide data was er een overgangstermijn waarin de fabrikant de keuze had om voor het oude of het nieuwe regime te kiezen. In het eerste geval mag er geen CE-markering staan op de machine, in het tweede geval is ze verplicht.
De machine dateert van voor de eerste datum en mag dus geen CE-markering dragen.

Welzijnswet

Dit betekent echter niet dat de machine zonder meer in dienst mag blijven. De Welzijnswet (kaderrichtlijn 89/391/EEG, omgezet in de wet van 4 augustus 1996) stelt immers in art. 5, §1 het volgende:
 
« De werkgever treft de nodige maatregelen ter bevordering van het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk.
Daartoe past hij de volgende algemene preventiebeginselen toe:
a) risico's voorkomen;
b) de evaluatie van risico's die niet kunnen worden voorkomen;
c) de bestrijding van de risico's bij de bron;
d) de vervanging van wat gevaarlijk is door dat wat niet gevaarlijk of minder gevaarlijk is;
[…]
g) zo veel mogelijk de risico's inperken, rekening houdend met de ontwikkelingen van de techniek;
[…]
i) de planning van de preventie en de uitvoering van het beleid met betrekking tot het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk met het oog op een systeembenadering waarin onder andere volgende elementen worden geïntegreerd: techniek, organisatie van het werk, arbeidsomstandigheden, sociale betrekkingen en omgevingsfactoren op het werk;
[…]»

Arbeidsmiddelen

Alle machines (ook deze die dateren van voor de Machinerichtlijn) moeten bovendien vanaf het moment dat ze in dienst genomen worden, beschouwd worden als arbeidsmiddelen. Ze moeten met andere woorden voldoen aan de essentiële eisen beschreven in bijlage I van de Arbeidsmiddelenrichtlijn 95/63/EG.

Een fabrikant die te goeder trouw is, zal zijn machine bouwen volgens de (technische) inzichten van dat moment, rekening houdend met wat economisch haalbaar is. De techniek evolueert echter en ook het economische aspect is niet statisch. Oplossingen die op het ogenblik van de productie nog niet bestonden of niet realistisch waren omwille van de hoge kostprijs, kunnen na verloop van tijd wel binnen handbereik liggen.

Het is ook mogelijk dat bepaalde risico’s ten tijde van de oplevering onbekend of onvoldoende onderkend waren, maar nu niet meer als aanvaardbaar kunnen worden beschouwd.

De werkgever moet daarom, in het kader van de Welzijnswet, de risico’s van een machine op regelmatige basis opnieuw analyseren en evalueren. De conclusie zal, zeker in het geval van oudere machines, vaak zijn dat er aanpassingen nodig zijn (plaatsen van afschermingen, aanbrengen van beveiligingen …).

Wat na een revisie?

Om dit te kunnen beoordelen, moeten we eerst nagaan wat de revisie juist inhoudt:
  • gaat het alleen over het herschilderen van de machine of het vervangen van versleten onderdelen? Dan moet er in principe niets gebeuren;
  • worden er ook ingrijpende wijzigingen uitgevoerd om de economische levensduur en het veiligheidsniveau van de machine te verhogen (bv. een nieuw besturingssysteem)? Dan moeten de wijzigingen en de systemen waar dit een invloed op heeft, voldoen aan de MRL.
Meer informatie hierover leest u in het artikel Revisie van een machine: nieuwe CE-markering nodig?

Meer info online

Gepubliceerd op 14-02-2019

  93