Op komst: ISO 45003 als richtlijn voor psychologische risico’s

Verwacht wordt dat in de eerste helft van 2021 de richtlijn ISO 45003 “Occupational health and safety management – Psychological health and safety in the workplace – Guidelines” zal verschijnen. ISO 45003 is een aanvulling op ISO 45001 “Veiligheids- en gezondheidsmanagementsystemen”. Het gaat om een richtlijn en is niet certificeerbaar. Over de draft international standaard DIS wordt gestemd op 3 november 2020.


Efficiënte aanpak van psychosociale risico’s

Er zijn veel factoren die een impact hebben op de psychologische risico’s in een organisatie. Een efficiënte en effectieve aanpakvan deze risico’s is daarom voor elke organisatie belangrijk. Het is dus niet enkel een wettelijke verplichting om deze psychologische risico’s te beheersen, het is ook goed management. De nieuwe norm “ISO 45003 - Psychological health and safety in the workplace – Guidelines” geeft deze organisaties daarbij een handvat.

Enkel richtlijn, niet certificeerbaar

De richtlijn ISO 45003 met betrekking tot de psychologische risico’s op de arbeidsplaats biedt een aanvulling op de norm ISO 45001 over Veiligheids- en gezondheidsmanagementsystemen. Deze richtlijn over psychologische risico’s op het werk geeft hulp aan organisaties bij een aanpak van de psychologische risico’s. Deze psychologische risico’s worden immers steeds belangrijker. Een ‘Richtlijn’ in de titel bevestigt dat ISO 45003 geen norm voor ‘vereisten’ is. ISO 45003 is daarom niet certificeerbaar.

Wat is een psychologisch risico?

Een psychologisch risico is volgens de richtlijn ISO 45003 “een combinatie van de waarschijnlijkheid van optreden en blootstelling aan werkgerelateerde gevaren van psychologische aard en de ernst voor letsel of gezondheid die deze gevaren kunnen veroorzaken” (vertaald van de definitie van psychologisch risico 3.1).

Opbouw van ISO 45003 volgens high level structure

ISO 45003 is op eenzelfde manier opgebouwd als alle andere managementsysteemnormen volgens high level structure.

Psychosociale risico’s volgens PDCA-principe

In deze opbouw van de hoofdstukken van ISO 45003 kan men de PDCA-cirkel terugvinden. Op basis van psychosociale risico’s – doelstellingen en de opmaak van een PSR–RIE in de Plan-fase (fase 1), worden in de Do-fase (fase 2) de nodige preventiemaatregelen uitgewerkt. Op basis van informatie uit de opvolging van indicatoren, interne audits of de directiebeoordeling – het bekende principe ‘meten is weten’ – in de Check-fase (fase 3) worden bijsturingen aangebracht in de Act-fase (fase 4).

Risicobeoordeling van psychologische risico’s

De organisatie moet psychologische risico’s identificeren, analyseren en evalueren. Op basis van de evaluatie dienen preventiemaatregelen te worden genomen. Hierbij wordt in ISO 45003 een onderscheid gemaakt tussen drie aspecten:

  • de organisatie van het werk
  • de sociale factoren
  • omgevingsfactoren, arbeidsmiddelen en gevaarlijke taken

In de richtlijn zijn hierover uitgebreide tabellen opgenomen. Wij nemen enkele voorbeelden hieruit over. Aspecten mbt werkorganisatie die impact kunnen hebben op psychosociale risico’s zijn: rolconflicten, contact met agressieve of verwarde mensen, conflicterende eisen en deadlines, onzekerheid over toekomstig werk, lage beloning. Sociale factoren kunnen bijvoorbeeld zijn: slechte communicatie, gebrek aan visie, achterhouden van informatie, gebrek aan aanmoediging, pestgedrag, work-life-balance, enz. Ten slotte zijn er aspecten met betrekking tot werkomgeving, arbeidsmiddelen en gevaarlijke taken: werken in extreme condities, slechte werkplaatsomstandigheden en andere.


Auteur: Jan Dillen

Gepubliceerd op 21-09-2020

  177