Postcorona: aandachtspunten voor een vlotte heropstart

Niet alle bedrijven worden op dezelfde manier getroffen door de huidige COVID-19 crisis. Sommige moesten noodgedwongen de deuren sluiten of kozen ervoor hun activiteiten stil te leggen. Andere ondernemingen moesten zich reorganiseren of zelfs volledig heroriënteren. Een beperkt aantal ondervindt nauwelijks hinder en blijft vrijwel op dezelfde manier doorwerken.

 

Geen enkele onderneming ontsnapt echter aan de impact die deze crisis heeft op het vlak van het personeel, de dynamiek binnen en tussen teams, en veranderingen in de bedrijfsomgeving (leveranciers, klanten, enz.). Gezondheidsrisico’s, onzekerheden, nieuwe beperkingen, lockdown-maatregelen en tal van andere factoren brengen op alle vlakken veranderingen met zich mee.

Hoewel sommige mensen heel positief en nuchter met de situatie lijken om te gaan, geldt dit niet voor iedereen. Daarom is het van wezenlijk belang dat werkgevers, managers en preventieactoren zich bewust zijn van de eventuele gevolgen die op hen afkomen, zodat ze zich zo goed mogelijk kunnen voorbereiden. Deze gevolgen kunnen zich manifesteren op verschillende vlakken:

  • bij sommige personen: milde tot ernstige stress, ongerustheid, angstgevoelens, boosheid, neerslachtigheid, gebrek aan eetlust en slaapstoornissen, schuldgevoelens omdat men niet in staat is aan de verwachtingen te voldoen, enzovoort
  • bij sommigen een sterk gewijzigde werkattitude: demotivatie, concentratieproblemen, gebrek aan engagement, verlies van werkritme, lusteloosheid, desinteresse, verminderde inzet bij de uitvoering van taken, herziene prioriteiten, verlies van vertrouwen in de werkgever, ongerustheid over de werkzekerheid, enzovoort
  • een gewijzigde dynamiek binnen en tussen teams: verminderde contacten (en voor sommigen uitsluitend virtuele contacten), verschillende werksituaties (bv. telewerk mogelijk of niet, individuele werkprestaties…) die voor spanningen zorgen, uiteenlopende reacties en verschillende werkritmes kunnen een kloof creëren tussen de teamleden, enzovoort
  • gewijzigde relaties met partners, leveranciers en klanten

Naast puur operationele en organisatorische kwesties is het van cruciaal belang dat de teams tijdens de lockdown en bij het hervatten van de ‘normale’ activiteiten psychosociale ondersteuning krijgen. De toestand van de teams tijdens en na de lockdown, maar ook de aandacht die aan hen werd besteed, zijn bepalend voor een geslaagde heropstart.

Coronataken

Zoals Luc Van Hamme ook opmerkte in een van zijn artikels, moeten preventieadviseurs naast hun normale en wettelijk bepaalde opdrachten ook andere taken op zich nemen die verband houden met de COVID-19 pandemie. Preventieactoren hebben namelijk een sleutelfunctie te vervullen tijdens en na de lockdown:

  • het organiseren van CPBW-vergaderingen op afstand en actief deelnemen aan de crisiscel met het oog op het managen van onzekerheden, het voorstellen en consequent ondersteunen van gezondheidsmaatregelen, het verlenen van advies m.b.t. het organiseren van de activiteiten... maar ook over aspecten in verband met communicatie en noodzakelijke psychosociale ondersteuning (onderhouden van contacten, regelmatig poolshoogte nemen, ...).
  • het evalueren en beheren van de risico’s verbonden aan de pandemie, met inbegrip van de analyse en het beheer van de psychosociale aspecten binnen deze context
  • beschikbaarheid en duidelijke, eerlijke communicatie (erkennen dat sommige vragen nog niet beantwoord kunnen worden), voorlichting en opleiding van de werknemers over de te nemen maatregelen
  • informatie verstrekken en doorverwijzen naar interne of externe contactpersonen die mensen in moeilijkheden kunnen verder helpen (maatschappelijk assistent, vertrouwenspersoon, preventieadviseur psychosociale aspecten, enzovoort); mocht dit nog niet het geval zijn, dan moet men erop wijzen dat er professionele mensen klaarstaan om personen te helpen die het moeilijk hebben of de behoefte voelen om dingen te delen en samen na te denken over oplossingen die binnen hun bereik liggen, zodat ze zich minder alleen voelen
  • het voorbereiden van de heropstart door rekening te houden met, en antwoorden trachten te vinden op, nieuwe behoeften en diverse uitdagingen

Bedrijven worden onder meer geconfronteerd met uitdagingen op het vlak van financiën, aanpassing aan gewijzigde marktomstandigheden, hun organisatie (manier van werken, bedrijfsstructuur…), enzovoort. Daarnaast zal de focus meer dan ooit komen te liggen op het menselijke aspect door middel van beschikbaarheid en nabijheid. Want werknemers of teams in een slechte mentale toestand kunnen de geleidelijke terugkeer naar een ‘normale’ situatie in de weg staan, zelfs als alle andere aspecten onder controle zijn.

Tips
Hoe pak je dat allemaal concreet aan? Hier zijn enkele belangrijke adviezen:
  • bied garanties en geruststelling met betrekking tot de gezondheidsmaatregelen in het bedrijf
  • communiceer in alle eerlijkheid en openheid over wat men wel en niet weet, of het gaat om een ‘proef’, beslissingen nemen en de verantwoordelijkheid ervoor opnemen.
  • roep een samenhorigheidsgevoel op, versterk het en draag het uit, om gezamenlijk uit deze crisis te geraken - zeker als het voortbestaan van het bedrijf op het spel staat; dit vereist de inzet van alle krachten
  • evalueer wat heeft gewerkt en wat zich positief heeft ontwikkeld, maar ook welke aanpassingen minder doeltreffend zijn gebleken tijdens de crisis, door verschillende meningen te verzamelen op diverse niveaus
  • vier successen vieren en handhaaf of veralgemeen ze waar mogelijk
  • voer noodzakelijke aanpassingen door in organisatie, structuur, cultuur, enzovoort; reorganiseer in functie van de nieuwe beperkingen
  • beantwoord eventuele opkomende spanningen en/of spanningen die zijn toegenomen tijdens deze periode: het versterken of herstellen van de teamgeest kan soms nuttig zijn om opnieuw te leren samenwerken
  • versterk of herstel het vertrouwen in de organisatie, de directie, de managers; en in sommige gevallen om over teleurstellingen heen te stappen (responstijd, aard van de beslissingen, communicatie, onhandigheden, enzovoort)
  • mobiliseer iedereen opnieuw, want het ritme en de manier van werken van veel werknemers werd door de crisis beïnvloed (sommigen in tijdelijke werkloosheid, anderen in voltijds of deeltijds telewerk...)

We moeten de tijd zijn werk laten doen, maar we kunnen ons vandaag wel voorbereiden op de toekomst. Het is niet mogelijk en het heeft geen zin om de draad weer op te pakken alsof er niets aan de hand was.

We moeten handelen op basis van de informatie die dag per dag beschikbaar is, en samen een weg vinden om sterker uit deze crisis te komen. In tijden van tegenspoed zijn de meeste bedrijven en mensen in staat om onvermoede krachten aan te spreken!

We kunnen allemaal sterker uit deze crisis komen. Door te leren, ons aan te passen en bepaalde prioriteiten te herzien voor een nieuwe en ongetwijfeld interessante herstart.

Zo bereiden we ons vandaag voor op morgen.

Fédération française des psychologues et de psychologie

Webinar Evoluo van 14 april 2020 – Organisatorische veerkracht

Webinar Convidencia van 16 april 2020 – Hoe moet u als organisatie reageren om de heropstart voor te bereiden?


Auteur: Coralie Carton - psychologe, preventieadviseur psychosociale aspecten en bedrijfsconsulente

Gepubliceerd op 28-04-2020

  36