Veiligheid

Psychosociaal welzijn op het werk: de evolutie van 2011 tot 2013

Pesten op het werk blijft een groot aandeel van psychosociale belasting. Uit de meldingsstatistieken van Premed blijkt dat het opvanggesprek met de preventieadviseur psychosociale aspecten een goede start kan zijn van een constructieve probleemoplossing.

De registratie van vragen tot opvang of tussenkomst bij psychosociale problemen aan het adres van Premed geven aan dat de meldingen van psychosociale belasting op het werk de laatste drie jaar met ongeveer 20% stegen.

Het merendeel van de meldingen gaat over pesten op het werk, hoewel er zich een dalende trend voordoet. In 2011 maakte dit thema nog 71% van alle meldingen uit, in 2012 en 2013 neemt het aandeel pesten af naar respectievelijk 59% en 51%.

-HSE

Stress in opmars

Stressproblemen zijn een kleiner aandeel van de psychosociale belasting, maar nemen duidelijk toe: van 6% in 2011 naar 10% in 2013 van alle dossiers. Geweldskwesties stijgen van 2% in 2011 naar 4% in 2013. Ongewenst seksueel gedrag bleef stabiel op ongeveer 2 %.

Er komen meer meldingen binnen met een combinatie van verschillende ongewenste gedragingen (van 3% in 2011 naar 7% in 2013). Thema’s die minder aan bod komen zijn emotionele problemen, opvang na traumatiserende situaties, alcohol- en drugsproblemen en coaching.

Profiel van slachtoffer en aangeklaagde

In de drie jaren komt 90% van de meldingen van werknemers en 10% door leden van de hiërarchische lijn. De aangeklaagde is in meer dan 40% van de dossiers een leidinggevende, dit percentage daalt van 48% in 2011 naar 42% in 2013. De gevallen waarin de werkgever wordt aangeklaagd daalt sterk van 19% naar 8 %. Het aantal cases waarin geen persoon wordt aangeklaagd stijgt van 11% naar 19%, wat wijst op de toename van meldingen over o.a. stressproblemen.

Informele aanpak aan zet

Er zijn informele en formele interventiemogelijkheden. Het gestegen aantal meldingen ligt vooral aan een toename van de cases die informeel behandeld worden (van 125 informele dossiers in 2011 naar 154 in 2013).

Ongeveer 90% van alle dossiers kent een informele afhandeling. Een opvanggesprek door de preventieadviseur psychosociale aspecten de werknemer helpen om de probleemsituatie zelf op een goede manier aan te pakken. De meeste informele dossiers (60%) blijven bij ‘onthaal of advies’, soms volgt er een opvolging zoals de werkgever of leidinggevende contacteren, een schriftelijk advies versturen, een opvolggesprek of overleg met de arbeidsgeneesheer. Ongeveer 25% van de informele dossiers kan niet afgehandeld worden met advies alleen en vraagt een informele interventie, zoals een tussenkomst bij de hiërarchische lijn, een risicoanalyse, teambegeleiding,… Bemiddeling als conflictaanpak steeg van 1,5% in 2011 naar 5,5% in 2013.

Het aandeel van formele dossiers waarbij een klacht wegens pesten of ander grensoverschrijdend gedrag wordt onderzocht, daalde licht en blijft onder de 10% van alle dossiers.

Wetgeving gewijzigd

Sinds 28 april 2014 is het KB van 17 mei 2007 over de preventie van psychosociale belasting op het werk gewijzigd. Er ligt nu meer nadruk op de collectieve aanpak, het preventieve luik en een verbreding van de scope, met name het behandelen van psychosociale risico’s in ruime zin (stress, conflicten, onvrede, sociale onrust, overspanning en burn-out…). Dit kan mogelijk de kans op een constructieve uitweg vergroten. Meer informatie over de wetswijziging kan u terugvinden in dit senTRAL-bericht.

Hanno van Eldik, preventieadviseur psychosociale aspecten bij Premed (externe dienst voor preventie, bescherming en welzijn op het werk)

Meer op senTRAL: Psychosociale arbeidsbelasting: preventie (in de praktijk)

Het wettelijk kader, praktische tips, een toelichting van de klachtenprocedure en de taken van een vertrouwenspersoon kan u terugvinden in het Praktijkboek vertrouwenspersoon.

Meer ondersteuning door HSE-experten: Kluwer biedt dienstverlening zoals een psychosociaal actieplan aan.

 

Gepubliceerd op 13-05-2014

  72