Steeds meer jobstudenten: wat zijn de aandachtspunten?

Steeds meer studenten nemen een job aan tijdens de vakanties. Vorig jaar is het aantal jobstudenten gestegen met 4%. Het gaat in het totaal over 544.751 jobstudenten. Jobstudenten vormen een kwetsbare groep op de werkvloer, onder meer omwille van hun jonge leeftijd en de ontbrekende werkervaring. Dit artikel geeft een overzicht van de risico’s, wettelijke verplichtingen en aandachtspunten. 

Sinds 2017 werd het systeem voor jobstudenten geflexibiliseerd. Vroeger mochten studenten 50 dagen werken. Nu worden de prestaties uitgedrukt in uren, namelijk 475 in het totaal. Door het nieuwe systeem werken studenten steeds meer gedurende het volledig jaar, in plaats van enkel tijdens de zomervakantie. Deze verschuiving betekent dat werkgevers het hele jaar door rekening moeten houden met de aanwezigheid van deze kwetsbare groep op de werkvloer. 

1. Risicoanalyse uitvoeren en preventiemaatregelen opstellen

In juli 2015 stierf een jobstudent in de haven van Oostende nadat hij een boei moest ontmantelen die ontplofte. Het deksel van de boei raakte het gezicht van de student. Hij stierf enkele dagen later aan zijn verwondingen. De werkgever werd veroordeeld tot onopzettelijke doding, onder meer omdat hij geen grondige risicoanalyse had uitgevoerd. 
 
Werkgevers zijn nochtans verplicht om een risicoanalyse uit te voeren voordat de jobstudenten mogen starten met werken. In de risicoanalyse komt onder meer aan bod welke risico’s de student loopt op het vlak van veiligheid, gezondheid en ontwikkeling tijdens het uitvoeren van het werk. Bijzondere aandacht gaat uit naar het gebrek aan ervaring, het niet bewust zijn van gevaren of de invloed van de onvoltooide ontwikkeling op de uitvoering van het werk. 
 

2. Gezondheidstoezicht: wel of niet nodig?

De werkgever moet voor het begin van de tewerkstelling de volgende jongeren steeds aan een voorafgaande gezondheidsbeoordeling onderwerpen:
  • die op het ogenblik van het begin van hun tewerkstelling de leeftijd van 18 jaar nog niet bereikt hebben;
  • die nachtarbeid verrichten;
  • die blootgesteld worden aan de agentia of tewerkgesteld worden aan de werkzaamheden of op de plaatsen waar er een specifiek risico bestaat voor hun gezondheid.
In Codex art. X.3-12 staan de bepalingen betreffende gezondheidstoezicht. 
 
Naast dit bijzonder medisch toezicht zijn uiteraard ook de algemene regels van het gezondheidstoezicht van toepassing. Jongeren krijgen dus hetzelfde medisch toezicht als de andere werknemers.
 
 

3. Verboden werkzaamheden

Jongeren mogen bepaald werk niet verrichten omdat het als gevaarlijk beschouwd wordt. Enkele voorbeelden zijn:
  • werk dat jongeren, objectief gezien, lichamelijk of psychisch niet aankunnen
  • werk waardoor de jongeren blootgesteld worden aan giftige of kankerverwekkende stoffen, stoffen die erfelijke genetische veranderingen veroorzaken, stoffen die tijdens de zwangerschap schadelijke gevolgen hebben voor de foetus of die voor de mens anderszins schadelijke chronische werking hebben
  • werk dat blootstelling aan ioniserende straling meebrengt
  • werk met risicofactoren voor ongevallen waarvan vermoed kan worden dat jongeren, doordat ze nog niet veel inzicht hebben in veiligheid of onervaren of onvoldoende opgeleid zijn, deze meestal niet beseffen of kunnen voorkomen
De volledige lijst van verboden werkzaamheden kan u raadplegen in Codex art. X.3-8 en X.3-9. Hierop zijn wel afwijkingen mogelijk als aan bepaalde voorwaarden werd voldaan. Deze voorwaarden worden beschreven in Codex art. X.3-10 en X.3-11.
 

4. Onthaal 

Eens dat de risicoanalyse en preventiemaatregelen in orde zijn en er duidelijkheid bestaat over het gezondheidstoezicht en de verboden werkzaamheden, kan de jobstudent aan de slag. Ondanks dat jobstudenten vaak maar voor korte periodes in het bedrijf komen werken, is een goed onthaal noodzakelijk en verplicht (Codex art. X.3-7
De werkgever moet de student tijdens het onthaal informeren over de risico’s en bijhorende preventiemaatregelen. Daarnaast dient het onthaal om de student op de hoogte te brengen over EHBO, brandbestrijding en evacuatie. 
 
Zorg er ten slotte voor dat de student zich comfortabel voelt en terecht kan bij ervaren collega’s om vragen te stellen over het uit te voeren werk. 
 
 

Gepubliceerd op 09-07-2019

  45