Veiligheid

Stress op het werk? Gehoorschade is mogelijke boosdoener

In veel beroepen spelen communicatieve vaardigheden een grote rol. Gehoorschade kan beletten dat werknemers optimaal kunnen communiceren. En dat veroorzaakt op zijn beurt stress en zelfs burn-outs, zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. 

Onderschat probleem

Docenten, zorgverleners, managers, chauffeurs, verkopers, adviseurs, winkelmedewerkers, …: een greep uit het groot aantal werknemersgroepen die goed moeten kunnen communiceren. Ze werken niet allemaal in een omgeving waarin het geluidsniveau de 80 decibel overschrijdt. Maar als ze wat minder goed kunnen horen, kan dat wel meteen grote gevolgen hebben op de uitvoering van hun werk. Communiceren in een omgeving met veel achtergrondgeluid kost namelijk veel mentale energie. Aan het eind van de werkdag zijn ze volledig uitgeput. En dat dag na dag. Zoiets eist op een gegeven moment zijn tol.

Van stress en vermoeidheid tot sociaal isolement

Uit verschillende onderzoeken kwam eerder al naar voren dat werknemers met een gehooraandoening vaker en langer ziek zijn. Slecht horen levert niet alleen stress en vermoeidheid op, maar kan ook leiden tot een sociaal isolement. En dat vergroot het risico op psychosociale aandoeningen, zoals een depressie of burn-out.

Expliciete waarschuwing van bedrijfsartsen

Ook bedrijfsartsen zien een correlatie tussen gehoorproblemen en stressklachten, en zij waarschuwen daar dan ook expliciet voor. Een van hen is Bas Sorgdrager, bedrijfsarts en consulent bij het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten. Hij houdt zich al sinds 2003 bezig met de functioneringsproblematiek van medewerkers die gehoorschade hebben opgelopen. “Daarbij richt ik me niet zozeer op medewerkers die op het werk aan teveel lawaai worden blootgesteld, maar vooral op beroepsgroepen waar gehoorproblemen een extra grote impact hebben op het functioneren.”

Verborgen boosdoener

Gehoorschade als oorzaak van werk gerelateerde stressklachten of burn-outs, is een verborgen boosdoener en daarom ook onderschat probleem. 
 
Omdat gehoorschade sluipenderwijs ontstaat, hebben mensen vaak niet eens door dat ze zich veel harder moeten inspannen om goed met collega’s, klanten of leerlingen te communiceren. Als ze op die manier door blijven werken, bestaat de kans dat ze vroeg of laat een burn-out krijgen. Volgens Sorgdrager vallen mensen uit de lucht als ze vernemen dat hun gehoor de boosdoener is. “En eens de oorzaak bekend is, kun je maatregelen nemen die een terugkeer naar het werk weer mogelijk maken. Soms hoeven dat maar kleine aanpassingen te zijn. Zo kan een andere positionering van de werkplek al een groot verschil maken.” Sorgdrager is bijvoorbeeld geen voorstander van landschapskantoren: “Ik roep alle werkgevers op om daarmee te stoppen. kantooreilanden zijn rumoerig en beletten werknemers om rustig te werken.”

‘Hoe is het met het gehoor gesteld?’

“Mensen met een communicatief beroep werken vaak in een rumoerige omgeving”, vervolgt Sorgdrager. “Dus als een medewerker met nog onopgemerkte gehoorschade iemand niet goed kan verstaan, zal hij vaak denken het door het omgevingsgeluid komt. Maar de kans is groot dat hij na verloop van tijd last krijgt van vermoeidheidsklachten. Als hij daarmee bij zijn huis- of bedrijfsarts aanklopt, kan die met een eenmalige raadpleging vaak ook niet achterhalen wat er aan de hand is. Maar wat die artsen wel kunnen doen, is vragen hoe het met het gehoor is gesteld. Dat zou in zo’n situatie een standaardvraag moeten zijn. Zelf heb ik in mijn praktijk al regelmatig meegemaakt dat ernstige stress- en vermoeidheidsklachten terug te voeren waren op een gehoorprobleem.”
 

Ook jongere medewerkers lopen risico om uit te vallen

De gehoorproblematiek komt in alle leeftijdscategorieën voor. Hoewel gehoorverlies bij ouderen vaker voorkomt, lopen ook jongere collega’s het risico om door die aandoening uit te vallen. Want als communiceren lastiger wordt, collega’s niet goed weten hoe ze met de gehoorproblemen van een collega om moeten gaan en een werknemer op zijn werk steeds meer op zichzelf is aangewezen, ontstaan er al snel stressklachten. 
 

Preventie 

Een gehoortest kan helpen de risicogroep vroegtijdig in beeld te krijgen. En door de juiste begeleiding van deze risicogroep kan uitval worden voorkomen. Sorgdrager: “Het is nu zaak om ervoor te zorgen dat ook medewerkers in communicatieve beroepen frequent een  gehoortest doen. Een audiogram maken kan, maar je ziet dat de drempel daarvoor toch vrij hoog is. Een online spraak-in-ruis-test leent zich beter voor zo’n periodieke screening. Die kunnen medewerkers overal doen, op een moment dat het hun uitkomt.”
De online test van HearOn helpt op een laagdrempelige manier gehoorschade vroegtijdig te ontdekken. 
 
 

Gepubliceerd op 06-03-2017

  32