Veiligheid

Technologische kansen voor het grijpen. ‘Mixed Reality’ voor een HSE-publiek

De laatste 25 jaar heeft technologie ons dagelijks leven indringend veranderd. Maar welke innovaties zullen er straks toe doen in de HSE-wereld?

Dat dingen als smartphones en GPS heel snel onze omgeving en gedrag hebben veranderd, kan iedereen uit eigen ervaring bevestigen. Maar de ontwrichtingen in de economie zijn even reëel: denk aan de Amazons, Airbnb’s en Ubers van deze wereld. Voor bedrijven in retail, de hotelsector en het transport hebben zij de wereld in geen tijd fundamenteel veranderd. Geen bedrijfssector ontsnapt nog aan de digitalisering.

Toch is veel hedendaagse technologie nog allerminst vanzelfsprekend in de dagelijkse praktijk van HSE-professionals. Op het HSE World Event 2018 kwam Nick Trogh van Microsoft die groep even wakker schudden.

Een moeilijke doelgroep

Eerder in de namiddag had David Metcalfe van onderzoeksbureau Verdantix de zaal van preventieadviseurs en andere HSE-mensen al met de neus op hun eigen scepsis gedrukt: deze beroepsgroep volgt de kansen van de nieuwe technologieën slechts schoorvoetend. De resultaten van de laatste HSE Trendcatcher toonden opnieuw weinig enthousiasme om e-learning, monitoringsystemen, HSE-apps en –software, augmented reality, exoskeletons en andere technologische ontwikkelingen in de dagelijkse praktijk te integreren. Zelfs ingeburgerde tools als tablets of ‘wearables’ worden door de veiligheidsverantwoordelijken meer gewantrouwd op de werkvloer dan door leidinggevenden en werknemers in het algemeen.

Voor dat publiek mocht Nick Trogh de visie van een hard- en softwareleverancier als Microsoft in de balans gooien. Hij vertrok van de vraag: wat houdt HSE-professionals bezig? Communiceren, opleiden, monitoren, auditing, sensibiliseren… zijn hun kerntaken. Ze lopen daarbij achter de feiten aan, want de regulering verandert voortdurend. Ze moeten al die regels ook permanent vertalen in praktische aanwijzingen voor de mensen op de werkvloer. Ze moeten alert blijven voor gevaarlijke situaties en de remedies opvolgen. Ze registreren incidenten en volgen de acties op die daaruit volgen. En ze moeten ervoor zorgen dat de medewerkers zich betrokken voelen bij het veiligheidsbeleid in de organisatie.

Voor al die activiteiten zijn er technische tools beschikbaar zoals apps, camera’s, meetinstrumenten, tablets, trackers, video, enzovoort. Die kunnen de HSE-taken productiever maken.

Maar dat is allemaal nog vrij primitieve technologie in vergelijking met wat er nu aankomt en nog in ontwikkeling is: ‘mixed reality’ (MR), artificiële intelligentie (AI) en het ‘Internet of Things’ (IoT).

Mixed reality

In de HSE-wereld ziet Microsoft momenteel vooral een markt voor mixed reality. Die technologie laat digitale objecten en informatie samenvloeien met de echte, fysieke wereld. Daarvoor commercialiseert het bedrijf nu de ‘HoloLens’, een bril waarmee je zowel de echte omgeving als digitale ‘objecten’ waarneemt. Die laatste gedragen zich in de waarneming van de gebruiker zoals ze zich in de echte wereld zouden gedragen: je kan er bijvoorbeeld omheen lopen en ze van alle kanten bekijken, je kan ermee interageren via handbewegingen, spraakcommando’s, enzovoort.

De HoloLens creëert dus een vorm van ‘augmented reality’ (AR), maar Microsoft verkiest de term ‘mixed reality’. Dat is een verschil met ‘virtual reality’ (VR), waarbij de volledige waarneming (althans voorlopig enkel het zicht en het gehoor) vervangen wordt door een virtuele ‘realiteit’. Dat leent zich bijvoorbeeld heel goed voor simulaties. Een commercieel voorbeeld is de Oculus-bril, waarmee je jezelf helemaal kan onderdompelen in een digitale wereld. Een bekend voorbeeld van AR is het PokemonGo! spelletje, waarbij figuurtjes via het scherm van de smartphone aan de echte omgeving worden toegevoegd.

‘Mixed reality’ combineert beide technologieën. De echte en digitale objecten worden door de bril samengevoegd. De digitale objecten volgen het gedrag en de handelingen van de HoloLens-gebruiker. Met die combinatie zou je bijvoorbeeld een virtuele 3D-maquette kunnen maken, op een echte tafel ‘neerzetten’ en ze dan van alle kanten laten bekijken of ermee interageren.

Hoe werkt de HoloLens?

De HoloLens is een headset die digitale hologrammen via een spiegelende lens projecteert in het gezichtsveld, waardoor deze lijken samen te vloeien met de fysieke wereld. Sensoren registreren alle bewegingen van de gebruiker, zodat de digitale waarneming in real time wordt aangepast aan zijn gezichtspunt en bewegingen. Zo krijgt hij de indruk dat de virtuele objecten met de echte omgeving interageren.

Het toestel kan autonoom werken, alle communicatie gebeurt draadloos. Omdat de HoloLens op het hoofd wordt gedragen, houdt de gebruiker de handen vrij.

Gemengde realiteit voor HSE

Dat opent ook heel wat perspectieven voor HSE-toepassingen. In de echte gevaarlijke omgevingen kan je geen opleidingen organiseren, maar je zou die gevaarlijke situaties virtueel kunnen creëren en met de HoloLens aan een veilige reële omgeving kunnen toevoegen, om zo de medewerkers op de risico’s van hun werkplek voor te bereiden. Ze zouden veilig kunnen leren omgaan met machines of gevaarlijke stoffen die als digitale objecten in de bril gegenereerd worden.

Andere toepassingen zijn legio. Microsoft spreekt van ‘data visualization’, ‘spatial mapping’, ‘simulation training’, 3D-modelling, ‘remote collaboration and assistance’

Specifiek voor HSE zijn er meerdere scenario’s denkbaar: voor monitoring, training, rapportering… Microsoft heeft intussen ook een reeks ‘proofs of concept’ en toepassingen voor klanten gerealiseerd.

  • Training werkt beter als je de informatie in de specifieke context krijgt waarin je ze moet gebruiken. Saab gebruikt virtuele simulaties met de HoloLens om opleidingen vanop afstand mogelijk te maken. Airbus maakt ‘hands on’ trainingsvideo’s waarbij de HoloLens de handleiding met digitale pijlen, kaders en toonfilmpjes projecteert in het gezichtsveld.
  • Monitoring en opvolging: de HoloLens kan bijvoorbeeld dimensies in de omgeving meten en direct vergelijken met de wettelijke vereisten: staat die brandblusser daar op de juiste plaats, wat zijn de afstanden tussen machines, wat is hier de kortste vluchtroute naar een nooduitgang, enzovoort. In combinatie met AI kan de HoloLens in real time herkennen welke objecten, bewegingen en situaties worden waargenomen en aangeven waar er risico’s (kunnen) optreden.
  • Rapportering: bij een rondgang langs de werkposten kan de lens (alle) visuele informatie opnemen om achteraf als bewijs te dienen of annotaties bij te werken en foto’s toe te voegen.
  • Checklist afvinken: wie een reeks handelingen moet afwerken kan met het toestel de nodige aanwijzingen als augmented reality lezen en meteen afvinken. Deze toepassing, ontwikkeld voor maintenance, kan ook voor heel wat HSE-taken worden ingezet.

Dit lijstje is nog maar een begin. Naarmate Microsoft klanten vindt voor deze MR-technologie, zal er meer specifieke software beschikbaar komen. “In België hebben we al enkele referenties die als voorbeeld kunnen dienen voor het gebruik in veiligheidstoepassingen,” zegt Trogh. “In eerste instantie bieden wij het toestel aan, maar we ondersteunen ook klanten bij het bouwen van hun eigen toepassingen. Daarvoor werken we meestal samen met gecertificeerde partners die expertise hebben in HoloLens-applicaties. Die zijn actief in uiteenlopende bedrijfssectoren en brengen dus ook ervaring in met de specifieke mogelijkheden in die sectoren, zoals healthcare of automotive. Zelf kijken wij eerder naar specifieke scenario’s dan naar bedrijfssectoren om de mogelijkheden van mixed reality in de markt te zetten. De belangrijkste vraag is: welke oplossing kunnen we bieden? Voor sommige HoloLens-toepassingen kunnen we een standaard oplossing bieden, zoals ‘remote assistance’. Daarvoor wordt een scenario meegeleverd dat men in alle domeinen kan toepassen waar gebruikers informatie vanop afstand in hun fysieke omgeving willen raadplegen. Het toestel wordt ook vaak voor trainingen ingezet, waarvoor we eveneens standaard scenario’s kunnen leveren. De toepassingen zijn al heel divers, en de ontwikkelaars tonen zich vaak heel creatief met de technische mogelijkheden van het systeem.”

Wat brengt de toekomst?

MR is veelbelovend, maar artificiële intelligentie (AI) opent nog veel meer perspectieven. Slimme systemen zullen dan automatisch kunnen bewaken wie een bepaalde handeling uitvoert, of die persoon daar bevoegd voor is, of hij het correct uitvoert, enzovoort. Een incident dat geregistreerd wordt met een bewakingscamera kan met AI automatisch herkend worden als een gevaar, en de bevoegde personen verwittigen dat ze moeten ingrijpen. Slimme camera’s zouden iedereen die onderweg is naar een plek waar gevaar dreigt onmiddellijk een waarschuwing kunnen sturen en een alternatieve route aangeven.

Het is maar een greep uit de nieuwe technologische kansen voor meer veiligheid en welzijn op het werk. De ontwikkelaars zijn er klaar voor; nu zijn er alleen nog creatieve HSE-professionals nodig om de link met hun eigen reality te leggen…

Bekijk de presentatie van Nick Trogh op het HSE World Event van 31 mei 2018

 

 

Gepubliceerd op 14-06-2018

  171