Vakkennis-toegangsproeven voor contractormedewerkers noodzakelijk ?

Hoofdcontractorfirma’s worden elke dag geconfronteerd met “the war on talent” en het gebrek aan de geschikte technische profielen op een krappe arbeidsmarkt. De vergrijzingsgolf zorgt ervoor dat massa’s ervaring in een snel tempo uitstroomt, de instroom van ervaren medewerkers blijft beperkt.

Hoe vakkennis van contractoren borgen?
Om hun personeelscontingenten te borgen op vraag van hun opdrachtgevers doen vele hoofdcontractorbedrijven in die optiek beroep op zusterbedrijven of op subcontractorbedrijven, beiden vaak gevestigd in het buitenland. Ook zelfstandigen of interim-medewerkers worden meer en meer ingeschakeld om de vraag naar inzet van personeel te voldoen. Met die evolutie maken opdrachtgevers zich ook zorgen over de borging van vakkennis bij de contractormedewerkers die in hun fabriek soms risicovolle activiteiten komen uitvoeren. Zeker als dit gevolgen kan hebben op de eigen processen van de opdrachtgever, bijvoorbeeld bij het openen/sluiten van kritische leidingen.
Om een vorm van zekerheid te bekomen dat dreigende personeelstekorten niet worden opgevuld door te lage gekwalificeerde medewerkers op vlak van de effectieve praktijkkennis, gaan opdrachtgevers eigenhandig op basis van steekproeven of continue vakkennis-toegangsproeven voor inkomende contractormedewerkers organiseren.

Opleidingsvereisten van de contractorfirma
Conform de Welzijnswetgeving van 4/8/1996 (Hoofdstuk II – algemene beginselen) treft de werkgever de nodige maatregelen ter bevordering van het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk door o.a. het verschaffen van passende informatie, instructies en daarmee overeenstemmende opleidingen.
Wanneer specifieke middelen (heftruck, hoogwerker, schaarlift) of specifieke risicovolle taken door een hoofdcontractorfirma of zijn aangestelden moeten worden uitgevoerd (flensmonteur, veiligheidswacht, aanslaan van lasten) geldt binnen het VCA-stelsel de verplichting dat deze medewerkers hiervoor zijn opgeleid overeenkomstig het “Register van risicovolle taken”, voor werken in de petrochemie is voor een aantal risicovolle taken een toetsing in een erkend examencentrum verplicht. In dit register staan alle risicovolle taken gekoppeld aan een individuele opleidingsfiche die de theoretische en praktische vereiste kennis vastlegt alsook een aantal minimumvereisten m.b.t. de kandidaat.
Inhoudelijk zijn de opleidingseisen gedetailleerd uitgeschreven door een waarborgcommissie “VCA-opleidingen” bestaande uit opdrachtgevers, opdrachtnemers en opleidingsinstituten waarna deze fiches worden goedgekeurd door een uitvoerend college van experten. De opleidingsinstituten die de opleidingen effectief verzorgen, dienen driejaarlijks hun erkenning te vernieuwen en worden periodiek gemonitord door een extern toezichtsorgaan in opdracht van het VCA-stelsel.
Anderstalige medewerkers van subcontractorbedrijven
Echter, voor risicovolle taken bestaan deze opleidingen enkel in het Nederlands en Frans (en uitzonderlijk in het Engels) maar buitenlandse medewerkers van subcontractorbedrijven hebben in hun eigen moedertaal geen toegang tot deze vak- en veiligheidsopleidingen. Zij beroepen zich op opleidingsattesten, uitgereikt in hun eigen land, of bekwaamheidsattesten, uitgeschreven door hun eigen werkgever. Deze twee laatste documenten zorgt voor problemen en onduidelijkheid, deels bij de hoofdcontractoren waarvoor deze subcontractoren werken maar ook bij de opdrachtgevers. Ze hebben geen referentiekader aangaande het aangeboden opleidingscertificaat en/of -attest (dit in tegenstelling met VCA-gids risicovolle taken) en inhoudelijke kennis aangaande het aangeboden certificaat ontbreekt.
Vakkennis toegangsproef voor risicovolle taken

Wegens vermeld ontbrekend referentiekader wensen meer en meer opdrachtgevers hierover zelf te beschikken en organiseren ze voor bepaalde risicovolle taken zelf vakkennis–toegangsproeven. Dit betekent concreet dat contractueel wordt vastgelegd dat inkomende contractormedewerkers op het vlak van hun vakkennis (en bijhorende veiligheidsvaardigheden) worden onderworpen aan een praktijkgerichte toets.
Vakdiensten binnen de opdrachtgever stellen een praktijktoets per discipline op. Voorbeelden hiervan kunnen zijn:

  • praktijkoefening montage/demontage van een hijssteiger;
  • praktijkoefening Aanslaan van diverse lasten;
  • praktijkoefening Flensmontage aan een flenzenboom.
     
Voorbeeld uit een praktijkoefening flensmonteur:
duid de juiste volgorde aan waarin de bouten van deze flens moeten worden aangetrokken.


Indien (een aantal) medewerkers (repetitief) niet slagen in de vakkennis praktijktoets, kan dit op termijn contractuele gevolgen voor de hoofdcontractor impliceren (toepassing vooraf bepaalde boeteclausule/ toepassing Malusfactor in het contract/ beëindigen van de overeenkomst).

Voor- en nadelen van een dergelijke vakkennis-toegangsproef

Voordelen:

  • de opdrachtgever heeft onmiddellijk duidelijk zicht op de individuele praktijk-/vakkennis van contractormedewerkers;
  • verhoging van kwalitatieve aangeboden medewerkers in operatieve fabrieken, wat de kans op incidenten en/of fouten in kritische processen sterk reduceert en/of afneemt;
  • hoofdcontractor voelt de noodzaak om medewerkers met voldoende vakkennis aan te bieden bij de opdrachtgever en verstrengt bijgevolg zelf zijn interne selectiecriteria.

Nadelen:

  • tijdrovend, voor zowel opdrachtgever (organisatie) als hoofdcontractor;
  • kostenverhogend (inzet personeel afname praktijktesten/werkuren praktijktest contractor).

Conclusie

Opdrachtgevers organiseren een vakkennis–toegangsproef uit noodzaak, vooral omdat ze merken dat een duidelijk referentiekader ontbreekt inzake gecertificeerde veiligheidsopleidingen voor contractormedewerkers uit het buitenland. Ook het voorkomen van mogelijke inzet van contractormedewerkers met onvoldoende vakkennis in operationele units speelt hierin een belangrijk aspect.
Het openstellen van opleidingen uit de VCA-gids risicovolle taken in andere talen zou voor een groot gedeelte tegemoet kunnen komen aan het herstellen van dit gevraagde referentiekader. Alternatief is het ontwikkelen van een Europese equivalentietabel van soortgelijke of overeenstemmende vakopleidingen op basis van een internationale vak- en veiligheidsnormering. Tevens blijft ook de verantwoordelijkheid van de hoofdcontractor inzake het pré-selecteren en aanbieden van ervaren en opgeleide medewerkers van cruciaal belang.
Lees meer over contractoren op senTRAL.

Auteur: Marc De Locht

Gepubliceerd op 24-01-2020

  31