Veiligheid

Veiligheidscultuur #1 - Voelen betrokken werknemers zich beter op het werk?

Safety Culture _1

Veiligheidscultuur #1 - Voelen betrokken werknemers zich beter op het werk?

Marktonderzoeksbureau Ivox voerde in april 2015, in opdracht van Wolters Kluwer, een online enquête over veiligheidscultuur uit bij 2.247 werknemers in België.  In drie artikels lichten we telkens een specifiek facet van de resultaten toe met praktische tips. Naast de senTRAL-redactie delen ook preventie-experts Roger De Gruyter, Gerd-Jan Frijters, Mark Hoppenbrouwers en Marc Ruys hun inzichten met u.

We starten met het thema betrokkenheid en de correlatie met hoe goed mensen zich voelen op het werk.
 
De enquête vertegenwoordigt werknemers uit verschillende sectoren. De meerderheid van de bevraagden werkt in de dienstensector (29%), gevolgd door de overheidssector (24%) en de industrie (22%). Het grootste deel van de respondenten werkt als bediende (29%). 13% van het totaal aantal respondenten werkt als preventieadviseur, 18% als middenkader en 9% als hoger kader. 
Respondenten
 

Sectoren

 

Betrokkenheid en welzijn op het werk

Maar liefst 65% van de bevraagden voelt zich niet betrokken bij het bepalen van de welzijnsprioriteiten. Preventieadviseurs en leidinggevenden voelen zich, geen verrassing daar, het meest betrokken (91% en 84%), terwijl ambtenaren en bedienden zich het minstbetrokken voelen (40% en 53%). 
Een positieve bevinding is dat de meerderheid van de bevraagden (83,3%) zich goed voelt op het werk. Wat ook meteen opvalt is de correlatie tussen het gevoel van betrokkenheid en zich goed voelen op het werk. 
 
Betrokkenheid -goedvoelen -grafiek

Risicobeheer: betrek de betrokkenen

Hoe kan de werkgever samen met de preventiedienst de betrokkenheid van de werknemers vergroten? En wie wil er al dan niet betrokkenworden bij het ontwikkelen van het preventiebeleid? Mark Hoppenbrouwers benadrukt tijdens zijn presentatie op de PVI-navorming het belang van betrokkenheid van werknemers bij het preventiebeleid: “De werkgever kan niet op zijn eentje de preventiedoelen van de organisatie verwezenlijken. Werknemers moeten ook achter het preventiebeleid staan.” 
 
Het volgende stappenplan kan preventieadviseurs helpen om het veiligheidsbewustzijn op de werkvloer te versterken:
  • Alles start met een goede voorbereiding: stel duidelijke preventiedoelstellingen op. 
  • Denk op voorhand al na over wie weerstand zou kunnen bieden en wie kan ondersteunen. Vaak ontstaat weerstand tegen het beleid door ongeloofwaardigheid. Je moet een realistisch verhaal brengen naar de werknemers, dat past bij de bedrijfssituatie. Het management speelt hierin een cruciale rol: zij moeten het gewenste voorbeeldgedrag vertonen en moeten principes van veiligheidscultuur toepassen tijdens hun werk. En dan nog zal het niet altijd evident zijn om iedereen te overtuigen van je verhaal. Hou dus zeker rekening met de kans dat je pogingen ook kunnen mislukken. 
  • Veranderingen vergen tijd. Voorzie die tijd. Neem ook de plannen op in het GPP en het JAP en bespreek ze met het CPBW. 
  • Communiceer openlijk over het welzijnsbeleid: communiceer in positieve sfeer, maar vertel ook de negatieve punten. Leer uit fouten en buig deze om naar iets positiefs.  Communiceer zoals de mensen op de werkvloer zelf communiceren, in duidelijke en verstaanbare taal. 
  • Indien het verbeterde preventiebeleid leidt tot goede resultaten, laat dan het hele team genieten van dat succes. Geef betrokkenen een pluim voor hun inzet of laat iemand anders dan jezelf het goede nieuws communiceren
  • Medewerkers overtuigen op het vlak van preventiecultuur is niet zo evident. De uitdaging bestaat er in om de algemene waarden en normen van de bedrijfscultuur te verzoenen met die van de werknemers. Voorzie ook tijd voor de werknemers om betrokken te worden.

Wie zijn de betrokkenen?

De betrokkenen bevinden zich op alle niveaus van de organisatie: 
  • De werkgever: hij moet het managament overtuigen om goede preventiepraktijken  toe te passen;
  • Managers: zij moeten plannen gaan toepassen op de werkvloer;
  • Werknemers kunnen ook bijdragen aan het welzijnsbeleid, door bv. in een overlegcomité meningen uit te wisselen;
  • Vergeet ook niet de experts (bv. auditors, arbeidsgeneesheer): hun raad levert vaak waardevolle inzichten op;
  • En dat geldt eveneens voor derden: bekijk het preventiebeleid zeker vanuit hun standpunt.

Betrokkenen bereiken

Iedereen heeft een eigen motivatie om al dan niet bij te dragen aan preventiebeleid:
  • Financiële motivatie: bv. vermijd de kosten die een arbeidsongeval meebrengt;
  • Sociale motivatie: bv. vermijd menselijk leed bij arbeidsongevallen;
  • Juridische motivatie: bv. wees wettelijk in orde bij arbeidsongevallen;
  • Commerciële motivatie: bv. vermijd imagoschade bij een arbeidsongeval.
Gebruik dus andere argumenten naargelang wie je wil overtuigen.
 
Verder geeft Marc Hoppenbrouwers nog enkele tips mee om de betrokkenen te overtuigen van het belang van preventie: 
  • Toon de problemen op het moment dat ze zich voordoen (bv. via rondgang).
  • Maak foto’s (voor en na) die de verbeteringen aantonen.
  • Hou focus op de betrokkenen die graag willen meewerken. Wie echt niet wil meewerken, kan je waarschijnlijk toch niet overtuigen. 

Een goed praktijkvoorbeeld

Marc Hoppenbrouwers beschreef tijdens zijn toelichting verschillende cases van bedrijven die een verbeterd preventiebeleid realiseerden. Een van de bedrijven had de nodige documenten in huis om een goed preventiebeleid te voeren. Maar wat op papier stond, werd in praktijk niet uitgevoerd. De medewerkers waren niet op de hoogte en er bestond ook geen registratiesysteem van incidenten. 
 
De preventieadviseur wilde de betrokkenheid van het management verhogen en de communicatie naar de werknemers toe verbeteren. Hij bracht daarvoor incidenten en ongevallen in kaart en vermelde de daarbij horende gevolgen. Hij nam managers mee tijdens rondgangen en toonde de problemen op de werkvloer zelf. De directie heeft daarna de verbeterpunten opgelijst en de hiërarchische lijn gevraagd  om de punten aan te pakken. Elke vergadering kwam er een werkpunt aan bod. 
 
Het betrekken van het management heeft zijn vruchten afgeworpen voor dit bedrijf: de werknemers maakten nu wel gebruik van de voorziene werkinstructies en preventie werd in dit bedrijf  terug op de agenda geplaatst.
 
 
Bekijk de volledige toelichting van Marc Hoppenbrouwers op het YouTube-kanaal van Wolters Kluwer
 
Lees alle artikels over deze studie:

 

Lees zeker ook nog de whitepaper "Hoe apps bijdragen aan veiligheid".
Gratis aan te vragen.

 

Stof tot discussie

Op het eerste zicht wijzen de resultaten van de enquête in de richting van een participatief preventiebeleid als bevorderlijk voor het welzijn op het werk, maar daar zijn niet alle experts het over eens.
Meer kanttekeningen bij een participatief preventiebeleid vindt u bij deze discussie in de LinkendIn groep Preventieadviseurs in België.
 

 

Gepubliceerd op 18-06-2015

  247