Vijf hardnekkige vooroordelen en misverstanden over het griepvaccin

Griep is een zeer besmettelijke ziekte van de luchtwegen. Meestal genees je vanzelf na enkele dagen, maar bij sommigen kan griep ernstige gevolgen hebben. Op de werkvloer is de kans op besmetting zeer groot, door kuchende, hoestende of niezende collega’s. Maar er bestaan nog veel  vooroordelen en misvattingen over het  griepvaccin.
 
 
Met het herfst- en winterseizoen rukt ook het griepvirus opnieuw op. Een goede hygiëne volstaat niet altijd meer om dit virus tegen te houden. Een griepvaccin op de werkvloer geeft extra munitie in de strijd tegen het griepvirus. Een vaccinatiegraad van 80% is minimaal nodig om te vermijden dat griep zich gemakkelijk kan verspreiden.
 
Toch weigeren steeds meer mensen zichzelf en/of hun kinderen te laten vaccineren. De redenen hiervoor zijn heel divers, van religieuze motieven over hardnekkige vooroordelen tot halve argumenten. 34% van de Belgen gelooft dat vaccins het immuunsysteem verzwakken. 53% gelooft sterk in nadelige neveneffecten, zoals de hardnekkige ‘hoax’ dat inentingen autisme zouden veroorzaken. Deze cijfers komen uit de Eurobarometer over de houding van Europeanen over vaccinaties, die in het voorjaar van 2019 werd gepubliceerd.
 
Het gevaar van dergelijke fabels is dat ze de vaccinatiegraad doen dalen. Daardoor lopen niet enkel mensen die vaccinaties weigeren gevaar maar ook de rest van de maatschappij, omdat de vaccinatiegraad te laag is om de verspreiding van de ziekte een halt toe te roepen.


Misverstanden
We sommen vijf hardnekkige mythes of halve argumenten op.
1. Een griepvaccin bevat veel schadelijke chemische stoffen.
Dat er kwik of koelvloeistof in zo’n vaccin zou zitten, is formeel onjuist. Hoogstens zitten er stoffen in die er verre familie zijn van - maar verder niets te maken hebben met - de schadelijke effecten. Er zit ook een fractie formaldehyde in, een stof die ons lichaam zelf ook aanmaakt en die enkel in grote hoeveelheden giftig is.
 
2. Ook als ben je ingeënt tegen griep, kan je de ziekte nog krijgen.
Dat is wel juist. Een vaccin garandeert geen volledige immuniteit tegen een infectie. Bovendien duurt het twee weken voor je lichaam voldoende antistoffen heeft opgebouwd om je te beschermen. Elk jaar wordt de samenstelling van het vaccin aangepast aan de meest circulerende griepstammen. Als je besmet wordt met een andere stam, kan je dus toch nog ziek worden. Maar ook in dat geval zal je veel minder ernstig ziek worden dan iemand die niet gevaccineerd werd. Bij vaccineren gaat het bovendien niet enkel over de bescherming van het individu, maar om de bescherming van voldoende mensen om grootschalige verspreiding te vermijden.
 
3. Vaccins zijn niet 100% veilig en effectief.
Vaccins kunnen bijwerkingen hebben, maar zijn erg betrouwbaar. De ziektes zelf kunnen gevaarlijk zijn, en niet vaccineren is nog steeds minder effectief dan wel vaccineren.
Net zoals andere geneesmiddelen kunnen vaccins bijwerkingen hebben. Vaccins worden echter uitvoerig getest en veroorzaken over het algemeen slechts lichte bijwerkingen, zoals roodheid van de huid of plaatselijke pijn. De risico’s van vaccins zijn in verhouding dan ook veel kleiner dan de nadelige risico’s die ziektes met zich meebrengen. Vooraleer vaccins veralgemeend toegepast worden, worden de risico’s op bijwerkingen afgewogen tegenover de risico’s van de ernst van de ziekte, op mogelijke complicaties en eventueel het sterfterisico door de ziekte.
 
4. De bijwerkingen zijn erger dan de ziekte waartegen gevaccineerd wordt.
Na een vaccinatie zijn er bijwerkingen mogelijk zoals lichte koorts en pijnlijke spieren. Dat is inderdaad vervelend, maar het staat niet in verhouding tot de symptomen die de ziekte kan veroorzaken. Het extreme voorbeeld dat vaak aangehaald wordt, is de overtuiging dat vaccinatie autisme in de hand zou werken. Die schrik werd veroorzaakt door een onderzoek van eind jaren 1990. Dit onderzoek bleek echter op valse informatie te zijn gebaseerd en werd meteen naar het rijk der fabels verwezen. Nadien probeerden verschillende andere wetenschappelijke onderzoeken toch nog een link te zoeken, maar daar werd nooit de minste aanwijzing voor gevonden.
 
5. Een betere hygiëne beschermt voldoende tegen ziekte, dus vaccins zijn niet nodig.
De ziektes waartegen we vaccineren zullen vaker optreden als we het vaccinatieprogramma zouden stopzetten. Een betere hygiëne - zoals handen regelmatig wassen en proper water gebruiken - kan er wel voor zorgen dat je minder snel besmet raakt, maar veel ziekten verspreiden zich ongeacht hoe proper je ook bent. Als niemand zich nog laat vaccineren, zullen ziektes die bijna verdwenen zijn – zoals polio en mazelen – snel terugkeren.
Besluit
Griep kan ernstige gevolgen hebben, zowel voor de zieke werknemer als voor de organisatie waarin hij of zij werkzaam is. Voorkomen is dus beter dan genezen. Een vaccinatiecampagne op bedrijfsniveau zorgt ervoor dat uw werknemers niet het risico lopen om deze winter dagenlang thuis in bed te liggen. U vindt hier al enkele senTRAL-affiches.

Gepubliceerd op 24-10-2019

  33