Veiligheid

Zorg voor onbewust veilig gedrag met "priming"

Hoe krijg je het als werkgever voor elkaar dat werknemers veiliger en gezonder werken? Psychologisch onderzoek naar "nudges" en "priming" biedt inzicht en inspiratie.

Het geheugen werkt als een soort web van associaties. "Priming" is het (onbewust) activeren van deze associaties. Mensen gaan zich dus anders gedragen als ze van tevoren worden "geprimed".

Enkele sprekende voorbeelden van priming:
  • Wanneer je een horrorfilm hebt gekeken, ben je opeens meer op je hoede voor onverwachte geluiden in huis.
  • Sociaal psycholoog Rob Holland liet proefpersonen een taak doen terwijl in de ruimte waar de taak werd afgenomen een sterke geur van schoonmaakmiddel hing. Andere proefpersonen deden de taak in een ruimte met een "neutrale" geur. De proefpersonen die de schoonmaaklucht roken, herinnerden zich meer schoonmaakgerelateerde activiteiten wanneer zij gevraagd werden te beschrijven wat ze die dag allemaal hadden gedaan. Dat was niet alles. Nadat de proefpersonen een koekje hadden gekregen dat erg kruimelde, hielden ze in de ruimte met schoonmaakgeur hun tafel schoner (ze veegden de kruimels van de tafel af) dan de proefpersonen in de ruimte met neutrale geur.
  • Op vlak van verkeersveiligheid zijn er ook al enkele goede voorbeelden:
  1. "Speed reduction markings" maken op een slimme manier gebruik van het principe van "priming". Door dicht achter elkaar lijnen op het wegdek te plaatsen, wordt de optische illusie van versnelling gecreëerd en gaan weggebruikers minder snel rijden.
  2. In Chicago werden verticale lijnen op de rijbaan geplaatst vlak voor een gevaarlijke bocht. Doordat de lijnen steeds meer naar elkaar toe gingen, werd ook hier een illusie van versnelling gecreëerd, waardoor bestuurders sneller op de rem trapten. Het gevolg was dat er 36% minder ongelukken waren in het half jaar na het plaatsen van de lijnen dan in de 6 maanden in dezelfde periode die daaraan vooraf ging.
  3. In Engeland werden bomen en heggen naast de weg geplaatst op steeds kleinere afstand van elkaar zodat ook hier een illusie van snelheid werd gecreëerd, waardoor auto’s gemiddeld zo’n 20% minder snel gingen rijden.
Behalve van "priming" kan ook gebruik worden gemaakt van "nudges". Lees er nog enkele voorbeelden van "nudges" op na in dit nieuwsbericht: "Een kleine stap voor de preventieadviseur, een grote stap voor welzijn: Nudges".

Gepubliceerd op 18-02-2015

  65